Poranek: pora dnia i wydarzenie dla dzieci
Poranek to początek dnia, czas od świtu do przedpołudnia; także wydarzenie artystyczne odbywające się rano, na przykład poranek muzyczny dla dzieci.
Poranek to więcej niż pora dnia. W polskiej tradycji poranek to także przedstawienie, koncert albo seans filmowy odbywający się rano, zwykle dla dzieci i młodzieży. Na afiszach spotkasz więc „poranek muzyczny”.
- Początek dnia. *Letni poranek zapowiadał upalny dzień.*
- Wydarzenie poranne. *W niedzielę zaplanowano poranek teatralny dla dzieci.*
- Początek czegoś (przenośnie). *Poranek nowej epoki zaczął się w latach dziewięćdziesiątych.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | poranek | poranki |
| Dopełniacz | poranka | poranków |
| Celownik | porankowi | porankom |
| Narzędnik | porankiem | porankami |
| Miejscownik | o poranku | o porankach |
Poranek w zdaniu
- Wstałem o poranku, kiedy jeszcze wszyscy spali.Zwrot „o poranku” znaczy „wcześnie rano”.
- Mglisty poranek utrudniał jazdę.Opis pogody.
- Co niedzielę oglądamy poranek filmowy.Wydarzenie kulturalne.
Poranek, ranek i rano
Wyraz powstał od przysłówka rano i przedrostka *po-*, a ruchome e w odmianie pojawia się tak samo jak w słowach *pasek → paska*: poranek, poranka, porankowi. Pokrewne wyrazy to *ranek*, *ranny* i *rankiem*, które stanowią bliskie synonimy. Różnica jest subtelna: poranek brzmi nieco bardziej literacko i wskazuje całą porę dnia, a ranek to jej początek. W poezji mówi się o poranku życia, czyli dzieciństwie, a w mowie codziennej o dobrym poranku zamiast „dzień dobry”. W teatrze lalek i filharmoniach poranki bywają stałym punktem repertuaru. Wiąże się z nimi dzień, którego początek stanowią, oraz sen, z którego zwykle nas budzą. Pisownia nie sprawia kłopotu: piszemy o w pierwszej sylabie i -ek na końcu.
Czym różni się poranek od ranka?
Oba oznaczają początek dnia, ale poranek brzmi bardziej literacko i obejmuje dłuższą porę.
Co to jest poranek filmowy?
To pokaz filmowy organizowany rano, najczęściej w weekend, przeznaczony zwykle dla dzieci i rodzin.