Podstęp: co to znaczy i czym różni się od kłamstwa?

Podstęp to broń tych, którzy nie mogą wygrać siłą. Najsłynniejszy podstęp w literaturze to drewniany koń trojański, dzięki któremu Grecy weszli do niezdobytego miasta. Słowo opisuje działanie ukryte, a nie samo kłamstwo.

• Fortel, przebiegły plan. *Wpadł na podstęp, żeby wydostać się z zamku.*
• Oszustwo. *Zdobył zaufanie podstępem.*
• Przebiegłość (książkowo). *Jego podstępność przerażała współpracowników.*

Odmiana

Podstęp w zdaniu

• Zwyciężyli podstępem, a nie siłą.Narzędnik pełni funkcję okolicznika sposobu.
• Padł ofiarą podstępu.Dopełniacz po „ofiarą”.
• Nie ufaj jego uśmiechowi, kryje się za nim podstęp.Zdanie obrazowe, styl literacki.

Od stąpania do skradania się

Rzeczownik zbudowano z przedrostka *pod-* i rdzenia *stąp-*, który znamy z czasownika *stąpać*. Dawniej chodziło więc o podchodzenie kogoś po cichu, tak by nie wzbudzić podejrzeń. Z tego samego korzenia pochodzą wyrazy *podstępny* i *podstępnie*. Zwróć uwagę na ogonek: w rdzeniu mamy ę, a nie ą, więc piszemy podstęp, podstępu. Podstęp to coś innego niż zwykła zdrada: zdrada łamie zaufanie, które już istniało, a podstęp bywa stosowany wobec obcych lub wrogów. W literaturze często łączy się go ze spiskiem, czyli wspólnym planem kilku osób. W żartobliwym tonie mówimy o niewinnych podstępach, takich jak ukrywanie prezentów.