Sen: to, co śnisz, i to, co robisz w nocy
Sen to stan odpoczynku, w którym świadomość jest wyłączona, a także obraz lub historia, którą widzimy podczas snu. Również marzenie.
Sen to jedno z tych słów, które dotyczą wszystkich. Po polsku jedno słowo oznacza i wypoczynek w nocy, i to, co widzimy w jego trakcie: sen jako stan i sen jako obraz. Sen zwykle przychodzi w nocy i na łóżku, choć bywa też marzeniem na jawie.
- Stan odpoczynku. *Potrzebuję ośmiu godzin snu.*
- Obraz we śnie. *Miałem dziwny sen o lataniu.*
- Marzenie (przenośnie). *Jej sen o podróży się spełnił.*
- Senność. *Sen kleił mi oczy podczas wykładu.*
Odmiana rzeczownika sen
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | sen | sny |
| Dopełniacz | snu | snów |
| Celownik | snowi | snom |
| Biernik | sen | sny |
| Narzędnik | snem | snami |
| Miejscownik | śnie | snach |
Sen w zdaniach
- Ani mi się śni wracać do pracy.Zwrot potoczny: absolutnie nie zamierzam.
- To spędza mi sen z powiek.Przenośnie: nie daje spać, bo martwi.
- We śnie widziałem zmarłego dziadka.Przyimek przyjmuje formę „we” przed zbitką spółgłoskową.
Ruchome e i przysłowia
- Ruchome e. W mianowniku jest sen, ale w innych formach e wypada: snu, snem, sny. To samo dzieje się w wyrazach *pies → psa* i *lew → lwa*.
- Miejscownik. Mówimy *we śnie* i *o śnie*, a nie „w sniu”.
- Przysłowie. *Sen mara, Bóg wiara* — nie wierz snom, ufaj Bogu.
- Pokrewne słowa. *Senny, sennik, bezsenność, usypiać, śnić.*
Czy sen i marzenie to to samo?
W przenośnym sensie tak: „spełnić sen” i „spełnić marzenie” znaczą podobnie. Sen jest jednak wyraźnie związany ze snem nocnym.
Co to jest sennik?
Książka z interpretacjami snów. Dawniej była popularna, dziś kojarzona raczej z ciekawostką.