Długość: ile mierzy, ile trwa, jak daleko na mapie
Długość to odległość między końcami przedmiotu, czas trwania czegoś albo współrzędna na mapie. Rzeczownik od przymiotnika „długi”.
Długość to jeden z podstawowych wymiarów: opisuje, ile coś mierzy od końca do końca. Na mapie długość geograficzna wskazuje, jak daleko na wschód lub zachód od południka zerowego leży dane miejsce. Rzeczownik tworzy się od przymiotnika *długi*, który jest pokrewny wyrazowi *dług*, ale znaczy zupełnie co innego.
- Wymiar liniowy. *Długość pokoju wynosi cztery metry.*
- Czas trwania. *Długość filmu to dwie godziny.*
- Współrzędna geograficzna. *Warszawa leży na długości geograficznej około 21° E.*
- Rozmiar odzieży. *Spódnica o długości do kolan.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | długość | długości |
| Dopełniacz | długości | długości |
| Celownik | długości | długościom |
| Biernik | długość | długości |
| Narzędnik | długością | długościami |
| Miejscownik | długości | długościach |
| Wołacz | długości! | długości! |
Przykłady użycia
- Podaj długość boku kwadratu w centymetrach.Zdanie z lekcji matematyki; „podaj” — tryb rozkazujący.
- Szalik ma długość dwóch metrów.Konstrukcja „ma długość + dopełniacz miary”; bez przyimka.
- Jaka jest długość tej trasy w kilometrach?Pytanie o dystans; dystans zwykle łączy dwa punkty, długość mierzy całą trasę.
Wszystkie rzeczowniki na -ość
- Wspólna zasada: w liczbie pojedynczej dopełniacz, celownik i miejscownik mają końcówkę -ości; tak samo odmienia się *wysokość, szerokość, miłość*.
- Liczba mnoga: *długości, długości, długościom* — mianownik i dopełniacz są takie same.
- Szerokość geograficzna liczy się od równika do biegunów, a długość od południka zerowego (Greenwich).
- Pokrewne: *długi, wydłużyć, przedłużyć*; w piłce nożnej kolejnym wymiarem boiska jest szerokość, nie droga.
Czy długość i dystans są synonimami?
Częściowo. Długość opisuje wymiar jednego przedmiotu lub trasy, a dystans odległość między dwoma punktami.
Skąd w słowie ł i ć?
Rdzeń *dług-* przeszedł w *długi*, a przyrostek -ość tworzy rzeczowniki odprzymiotnikowe; stąd ś na końcu w wymowie.