Uznanie: szacunek, akceptacja i „do uznania”
Uznanie to wyraz szacunku lub aprobaty; także formalne przyjęcie czegoś za prawdziwe lub obowiązujące, np. uznanie państwa.
Uznanie to rzeczownik odczasownikowy, utworzony od *uznać*, czyli „przyjąć coś za prawdziwe, słuszne lub godne szacunku”. Używamy go zarówno w życiu codziennym, jak i w prawie czy dyplomacji. Najczęściej pojawia się w wyrażeniu „zdobyć uznanie”, co znaczy zasłużyć na szacunek innych. Zaskakująco często łączy się też z przyimkiem „do”, jak w zwrocie „do uznania”.
- Szacunek i aprobata. *Jego praca zyskała uznanie krytyków.*
- Formalne przyjęcie. *Uznanie państwa przez wspólnotę międzynarodową.*
- Własna decyzja. *Zrób to według własnego uznania.*
- Kolokwialnie: pochwała. *Szef wyraził uznanie za pomoc.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | uznanie | uznania |
| Dopełniacz | uznania | uznań |
| Celownik | uznaniu | uznaniom |
| Narzędnik | uznaniem | uznaniami |
| Miejscownik | uznaniu | uznaniach |
Przykłady
- Jestem pod wielkim wrażeniem, z uznaniem kiwam głową.„Z uznaniem” opisuje sposób, w jaki ktoś zachowuje się wobec czegoś godnego szacunku.
- Reżyser zdobył uznanie publiczności.„Zdobyć uznanie” to utarte połączenie, typowe dla prasy kulturalnej.
- Wybór należy do twojego uznania.Zwrot „do czyjegoś uznania” znaczy „zależy od decyzji tej osoby”.
Uznanie, akceptacja, szacunek
- Uznanie — pozytywna ocena czyjegoś dorobku lub zasług.
- Akceptacja — zgoda na coś, bez wartościowania.
- Szacunek — postawa wobec osoby, szersza niż uznanie.
- Uznanie bywa wyrazem zasługi — a gdy chodzi o honorowanie, przyznaje się nagrodę.
Warto wiedzieć, że słowo ma bliskiego krewnego: „uznawać” to czasownik niedokonany, a „uznać” to dokonany. Pierwszy opisuje proces, drugi pojedynczy akt.
Co znaczy „według własnego uznania”?
To znaczy: tak, jak sam zdecydujesz. Wyrażenie jest urzędowe, ale i potoczne, np. „kwotę ustal według uznania”.
Jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej?
„Uznań”, np. „wiele uznań”. Forma „uznania” w tej roli jest błędna.