Tętno czy puls? Co mierzymy, kładąc palce na nadgarstku
Tętno to rytmiczne uderzenia tętnic wywołane skurczami serca, mierzone liczbą uderzeń na minutę. W przenośni oznacza też energię i rytm miejsca.
Tętno to rytm, który można wyczuć pod palcami. U zdrowego dorosłego tętno spoczynkowe wynosi zwykle od 60 do 100 uderzeń na minutę. Słowo ma ten sam rdzeń co „tętnica”, „tętnić” i „tętent”.
- Rytmiczne uderzenia tętnic. *Lekarz zmierzył mi tętno.*
- Rytm i energia miejsca (przenośnie). *Wyczuwa się tętno wielkiego miasta.*
- Przyspieszone bicie serca. *Na widok wyniku tętno mi podskoczyło.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | tętno | tętna |
| Dopełniacz | tętna | tętn |
| Celownik | tętnu | tętnom |
| Biernik | tętno | tętna |
| Narzędnik | tętnem | tętnami |
| Miejscownik | tętnie | tętnach |
Przykłady użycia
- Po biegu moje tętno wynosiło 150.Język sportu; liczba uderzeń na minutę.
- W nocy tętno zwalnia.Przykład biologiczny, liczba pojedyncza.
- Wyczuwam tętno na szyi.Miejsce, gdzie leży tętnica szyjna.
Tętno, puls i serce
W mowie codziennej tętno i puls są niemal synonimami, choć lekarze częściej mówią „tętno”, a sportowcy „puls”. Rytm wyznacza serce, a krew transportowana tętnicami wywołuje fale, które wyczuwamy na nadgarstku. Pomiar wykonuje się przez 15 lub 30 sekund i mnoży wynik, aby uzyskać wartość na minutę; najlepiej robić to w spoczynku, rano, po przebudzeniu i przed kawą. Pamiętaj o dopełniaczu liczby mnogiej: „tętn”, bez wstawnego „e”. Nośnikiem tego rytmu jest krew, która płynie przez całe ciało.
Jakie tętno jest prawidłowe?
U dorosłych w spoczynku zwykle 60–100 uderzeń na minutę; u sportowców często mniej.
Czy tętno to to samo co ciśnienie?
Nie. Tętno to rytm uderzeń, ciśnienie to siła, z jaką krew naciska na ściany naczyń.