Zawód czy zawody? Dwa słowa, jedna pisownia
Zawód to praca, której się wyuczyłeś i którą wykonujesz, a także uczucie przykrości, gdy ktoś lub coś nas zawiedzie. W liczbie mnogiej zawody to rywalizacja sportowa.
Zawód to rzeczownik o dwóch niepowiązanych na pierwszy rzut oka znaczeniach. Ten sam wyraz opisuje zarówno to, czym zarabiasz na życie, jak i to, co czujesz, gdy ktoś cię zawiedzie. W praktyce odczuwamy je jako dwa osobne słowa, a wspólną pisownię rozstrzyga kontekst.
- Wyuczone zajęcie zarobkowe. *Z zawodu jestem pielęgniarką.*
- Rozczarowanie. *Doznał ciężkiego zawodu.*
- Zawody (liczba mnoga). *Zawody pływackie odbędą się w sobotę.*
- Zawód miłosny. *Po zawodzie długo nie umiała zaufać.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zawód | zawody |
| Dopełniacz | zawodu | zawodów |
| Celownik | zawodowi | zawodom |
| Biernik | zawód | zawody |
| Narzędnik | zawodem | zawodami |
| Miejscownik | o zawodzie | o zawodach |
Przykłady użycia
- Jaki masz zawód?Pytanie z formularza lub rozmowy; odpowiedź: lekarz, nauczyciel.
- Jestem zawiedziony. To prawdziwy zawód.Mowa o emocji, a nie o pracy.
- Wygrał zawody w biegu na dystansie pięciu kilometrów.Liczba mnoga w sensie sportowym.
Ó, nie u: pisownia i pochodne
- Zawód — w liczbie mnogiej *zawody*, w dopełniaczu *zawodu*. Ó wymienia się na o: *zawodowy*, *zawodnik*.
- Zawodowy — profesjonalny: *piłkarz zawodowy*, ale potocznie bywa też *zawodowo*, czyli bardzo sprawnie.
- Zawodowiec — ktoś, kto uprawia dziedzinę profesjonalnie, w przeciwieństwie do amatora.
- Zawodowo i zawodowa — przysłówek opisuje sposób działania, przymiotnik cechę: *zawodowa kariera*, *zawodowo biegać*.
- Połączenia: wykonywać zawód, zmienić zawód, doznać zawodu; związane znaczeniowo są praca i zdrada.
Czy zawód i zawody to to samo?
Nie do końca. Zawód to profesja albo przykre rozczarowanie, zawody to sportowa rywalizacja.
Jak pisze się zawodowy: z ó czy u?
Przez ó, bo w pokrewnym słowie pojawia się o, na przykład w słowie zawodnik.