Serce to narząd i symbol uczuć
Serce to narząd pompujący krew, a w przenośni siedziba uczuć, odwagi i dobroci. Występuje w setkach polskich wyrażeń i przysłów.
Serce jest zarówno narządem, jak i metaforą. Polszczyzna przypisuje mu emocje, odwagę i dobroć, więc mówi się o dobrym sercu, kamiennym sercu i sercu na dłoni. Wyraz ma związek z prasłowiańskim *sьrdьce* i występuje w podobnej formie w innych językach słowiańskich.
- Narząd. *Serce bije około stu tysięcy razy dziennie.*
- Uczucia, miłość. *Oddała mu serce.*
- Środek lub sedno. *Serce miasta.*
- Odwaga. *Ma serce do walki.*
Odmiana rzeczownika (rodzaj nijaki)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | serce | serca |
| Dopełniacz | serca | serc |
| Celownik | sercu | sercom |
| Narzędnik | sercem | sercami |
| Miejscownik | sercu | sercach |
Serce w zdaniach
- Z całego serca dziękuję za pomoc.Wyrażenie utarte, ciepłe.
- Serce mi zamarło ze strachu.Przenośnie: poczułem lęk.
- Pacjent trafił do szpitala z chorym sercem.Znaczenie medyczne, narzędnik.
Przysłowia i pokrewne słowa
- Serce nie sługa — uczuciom nie można rozkazać.
- Co z oczu, to z serca — rozłąka osłabia uczucia.
- Serce na dłoni — o kimś szczerym i hojnym.
- Pokrewne: miłość, puls i tętno.
Zdrobnienia to *serduszko* i *serdeńko*. Przymiotnik *serdeczny* oznacza ciepły, życzliwy: *serdeczne pozdrowienia*. Palec serdeczny to czwarty palec dłoni, na który zakłada się obrączkę. Wszystkie te wyrazy łączy ten sam rdzeń i wspólna idea ciepła, która od wieków stoi za polskim pojmowaniem serca jako siedziby uczuć.
Skąd pochodzi słowo serce?
Z prasłowiańskiego *sьrdьce*. Należy do rodziny indoeuropejskiej: łacińskie cor, greckie kardia i angielskie heart mają wspólnego przodka.
Jak odmienić serce w liczbie mnogiej?
Serca, serc, sercom, serca, sercami, sercach. Dopełniacz to forma bez końcówki: *serc*.