Puls: tętno, rytm miasta i fałszywy przyjaciel „pulses”
Puls to rytmiczne uderzenia krwi wyczuwalne w tętnicy, czyli inaczej tętno. W przenośni to rytm albo energia miejsca lub wydarzenia.
Puls to rytm, który człowiek ma przy sobie na co dzień. Wystarczy przyłożyć dwa palce do nadgarstka, by usłyszeć opowieść o tym, jak pracuje serce. Słowo przyjęło się i w medycynie, i w opisie życia miast.
- Tętno. *Lekarz zmierzył mi puls.*
- Rytm, intensywność. *Puls miasta bije najszybciej w piątek wieczorem.*
- Impuls. *Puls elektryczny trwał ułamek sekundy.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | puls | pulsy |
| Dopełniacz | pulsu | pulsów |
| Celownik | pulsowi | pulsom |
| Narzędnik | pulsem | pulsami |
| Miejscownik | pulsie | pulsach |
Puls w zdaniu
- Po biegu mój puls przyspieszył do stu osiemdziesięciu.Wartość podaje się w uderzeniach na minutę.
- Ma słaby, nitkowaty puls.Język medyczny; opis wyczuwalności.
- Czuć puls festiwalu na każdej ulicy.Przenośnia, publicystyka.
Puls a tętno
Medycy mówią raczej tętno, a „puls” to forma potoczna i wspólna dla wielu języków. Słowo pochodzi z łacińskiego *pulsus* („uderzenie”), od czasownika *pellere* („uderzać”). Angielskie *pulse* ma dodatkowe znaczenie – to rośliny strączkowe, takie jak soczewica, a w polskim żadnego takiego sensu nie ma. Do tematu pasują tętno, serce i rytm. Od „puls” pochodzą czasownik „pulsować” i przymiotnik „pulsujący”. Podobny rdzeń ma też „impuls” (pęd, bodziec) i „pulsar” w astronomii. W sporcie amatorzy mierzą puls zegarkiem, by kontrolować wysiłek podczas biegu czy jazdy rowerem.
Jaki jest normalny puls?
U zdrowego dorosłego w spoczynku zwykle mieści się w przedziale od sześćdziesięciu do stu uderzeń na minutę.
Czy puls i tętno to to samo?
W mowie potocznej tak. W medycynie tętno to pojęcie podstawowe, a puls bywa używany zamiennie.