Strach: uczucie, które ma wielkie oczy
Strach to silne uczucie lęku wywołane realnym lub wyobrażonym zagrożeniem. Potocznie oznacza też postrach, czyli coś, czego się boimy.
Strach to reakcja organizmu na zagrożenie: przyspieszone tętno, zimne dłonie i chęć ucieczki. Polskie przysłowie „strach ma wielkie oczy” przypomina, że lęk często powiększa to, czego się boimy. Jest to uczucie stare jak ludzkość, a słowo nazywa je w sposób prosty i bezpośredni. Przeciwieństwem strachu jest odwaga, a jego uosobieniem bywa tchórz.
- Uczucie lęku. *Ze strachu nie mogła wydobyć głosu.*
- Straszna sytuacja (potocznie). *Strach było patrzeć na ten wypadek.*
- Postrach, upiór. *Opowiadano o strachu na cmentarzu.*
- Strach na wróble. *Na polu stał stary strach z kapeluszem.*
Odmiana rzeczownika (rodzaj męski)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | strach | strachy |
| Dopełniacz | strachu | strachów |
| Celownik | strachowi | strachom |
| Narzędnik | strachem | strachami |
| Miejscownik | strachu | strachach |
| Wołacz | strachu | strachy |
Strach w zdaniu
- Trzęsę się ze strachu.Przyimek „ze” przed grupą spółgłosek: „ze strachu”.
- Strach pomyśleć, co by było.Zwrot bezosobowy, potoczny i emocjonalny.
- Stracha dostałem, gdy zagrzmiało.Potoczne „stracha dostać” znaczy „bardzo się przestraszyć”.
Strach, lęk, trwoga
- Strach zwykle ma konkretną przyczynę, na przykład psa czy wysokość. Lęk jest bardziej rozlany i często nie ma wyraźnego powodu.
- Przysłowie: *Strach ma wielkie oczy* mówimy, gdy ktoś wyolbrzymia zagrożenie. Często dodaje się do niego żartobliwe: *a strach z miłości też bywa piękny*.
- Pochodzenie: rzeczownik pochodzi od prasłowiańskiego *strachъ* i jest spokrewniony z *straszyć*, *straszny* i *przestraszyć się*.
- Zwroty: *mieć stracha*, *z duszą na ramieniu*, *strach pomyśleć*, *strach na wróble*.
Czym różni się strach od lęku?
Strach ma konkretny powód. Lęk jest niejasnym, często długotrwałym niepokojem.
Co znaczy „strach ma wielkie oczy”?
Że w obawie wyolbrzymiamy zagrożenie i widzimy je większym, niż jest.
Czy „strach” może być zabawny?
Tak, w potocznych zwrotach, na przykład „strach się bać”, mówionych z przymrużeniem oka.