Tchórz: zwierzę czy człowiek, który ucieka?
Tchórz to osoba bojaźliwa, która unika ryzyka i niebezpieczeństwa; także drapieżny ssak z rodziny łasicowatych, pachnący bardzo intensywnie.
Tchórz to słowo o dwóch znaczeniach. Jest to zarówno nieśmiały człowiek, który ucieka przed niebezpieczeństwem, jak i dziki drapieżnik z rodziny łasicowatych, który rzeczywiście ucieka, gdy ktoś go spłoszy. Zwykle słowo ma wydźwięk obraźliwy, więc w rozmowie z kimś bliskim używa się go raczej żartem; w kontekście strachu jest oceną zachowania.
- Człowiek bojaźliwy. *Nie bądź tchórzem i powiedz prawdę.*
- Zwierzę. *W lesie pojawił się tchórz zwyczajny.*
- Przenośnie. *Tchórz umiera wiele razy przed śmiercią – tak mówi Szekspir w „Juliuszu Cezarze”.*
- Potocznie. *Stchórzył w ostatniej chwili.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | tchórz | tchórze / tchórzy |
| Dopełniacz | tchórza | tchórzy |
| Celownik | tchórzowi | tchórzom |
| Biernik | tchórza | tchórze / tchórzy |
| Narzędnik | tchórzem | tchórzami |
| Wołacz | tchórzu! | tchórze! |
Tchórz w zdaniu
- Nazwał go tchórzem, bo wycofał się z gry.Narzędnik po *nazwać*.
- Tchórze rzadko pokazują się w ciągu dnia.Zwierzęta – mianownik mnogi *tchórze*.
- Nie jestem tchórzem, tylko ostrożnym człowiekiem.Zaprzeczenie z narzędnikiem.
Tchórz i słowa pokrewne
- Pochodne: *tchórzliwy*, *tchórzostwo*, *tchórzyć* (okazywać strach), *stchórzyć* (poddać się ze strachu). W polszczyźnie to częste przykłady czasowników dokonanych i niedokonanych.
- Pisownia: zapamiętaj trzy trudne miejsca: *tch*, *ó* i *rz*. Nie ma tu wymiany, która pomogłaby w ortografii (nie powstaje „tchorz” ani „tchurz”), więc warto wyuczyć się całego wyrazu na pamięć.
- Przeciwieństwo: *śmiałek*, *bohater*, *odważny człowiek*; wyrażenie *kto nie ryzykuje, ten nie pije szampana* mówi o postawie, której tchórz unika.
Czy tchórz to obraźliwe słowo?
Tak, określa brak odwagi i bywa odebrane jako zniewaga, szczególnie gdy dotyczy człowieka.
Czy tchórz to to samo co fretka?
Nie. Tchórz zwyczajny to dziki gatunek łasicowatych, a fretka to udomowiona forma pochodząca od tchórza; oba zwierzęta mają podobny wygląd.