Piątka: ocena, liczba i gest, który się przybija
Piątka to cyfra lub liczba pięć, ocena szkolna „bardzo dobry” oraz linia komunikacji lub grupa pięciu osób.
Piątka to rzeczownik żeński od liczebnika *pięć*. W szkole oznacza ocenę „bardzo dobry”, a w towarzystwie – gest przybicia dłoni na znak sukcesu. Przybicie piątki to w polszczyźnie gest potoczny, a jego nazwa pochodzi od liczby palców jednej dłoni. Podobnie powstały trójka i czwórka.
- Cyfra lub liczba pięć. *Zapisz piątkę na tablicy.*
- Ocena szkolna. *Dostałem piątkę z matematyki.*
- Linia komunikacji lub grupa pięciu osób. *Do centrum jedzie piątka; moja paczka to zgrana piątka.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | piątka | piątki |
| Dopełniacz | piątki | piątek |
| Celownik | piątce | piątkom |
| Biernik | piątkę | piątki |
| Narzędnik | piątką | piątkami |
| Miejscownik | piątce | piątkach |
Piątka w zdaniu
- Przybijmy piątkę, wygraliśmy!Gest radości; potoczne i bardzo popularne.
- Na świadectwie miała same piątki.Liczba mnoga oznacza oceny, nie liczby.
- Wygrał z piątką przeciwników.Piątka jako grupa pięciu osób; styl neutralny.
Piątka a piątek
- Homonim: dopełniacz liczby mnogiej od *piątka* brzmi *piątek*, jak dzień tygodnia: *pięć piątek*.
- Ocena: w polskiej skali szkolnej piątka to druga najwyższa ocena, po szóstce, czyli „celującym”.
- Pokrewne słowa: *piątkowy* (np. *piątkowy wieczór*), *piątek* oraz liczebnik *pięć*. Nazwę *piątka* nosi też w Polsce wiele linii autobusowych i tramwajowych, a w grach liczbowych mówi się o trafieniu piątki, gdy zgadniemy pięć liczb.
Co to znaczy „piątka” w szkole?
Ocenę „bardzo dobry”, jedną z najwyższych w skali od jedynki do szóstki.
Czy piątka i piątek mają ten sam rdzeń?
Tak, oba wywodzą się od liczebnika *pięć*, ale oznaczają co innego i różnią się rodzajem.