Odwaga: ważyć się, żeby coś zrobić

Odwaga to zdolność działania mimo strachu. Pochodzi od czasownika „ważyć się”, czyli ryzykować: odważny to ktoś, kto odważył na szali ryzyko i mimo to idzie naprzód. Jej przeciwieństwem jest strach albo, w ocenie surowej, tchórzostwo — cecha tchórza.

• Męstwo. *Strażak wykazał się wielką odwagą.*
• Śmiałość w wypowiedzi. *Miała odwagę powiedzieć prawdę.*
• Odwaga cywilna. *Odwaga cywilna to sprzeciw wobec niesprawiedliwości.*
• Poświęcenie. *Odwaga ratowników budziła podziw.*

Odmiana

Odwaga w zdaniu

• Zebrał się na odwagę i zadzwonił.„Zebrać się na odwagę” to zwrot utrwalony.
• Dodała mu odwagi słowami otuchy.Po „dodać” stoi dopełniacz: odwagi.
• Nie miała odwagi spojrzeć mu w oczy.Po „mieć odwagę” następuje bezokolicznik.

Odważyć i odważyć się

Czasownik „odważyć” ma dwa znaczenia: odważyć towar — zważyć go (stąd odważnik), oraz odważyć się — mieć śmiałość do czegoś. Oba pochodzą od „ważyć”. W miejscowniku następuje zmiana g → dz: „w odwadze”, „o odwadze”. Przysłowie powiada: „Kto nie ryzykuje, ten nie pije szampana” — żartobliwie przypomina, że odwaga często się opłaca.

Dawne wzorce odwagi to rycerz, żołnierz i podróżnik, dziś coraz częściej mówimy o odwadze cywilnej: sprzeciwie wobec kłamstwa, o odwadze ujawnienia nieprawidłowości lub przyznania się do błędu.

Najczęstsze pytania