Skan: kopia dokumentu i ślad po łacińskim „scandere”
Skan to cyfrowy obraz dokumentu, zdjęcia lub rysunku uzyskany za pomocą skanera, a także wynik badania obrazowego, np. skan tomograficzny.
Skan wydaje się nowoczesnym słowem, a jego rodowód jest bardzo stary. Angielskie *scan* sięga łacińskiego *scandere*, które znaczyło „wspinać się” i „skandować wiersz”. Dziś kojarzymy je z biurem i szpitalem.
- Obraz dokumentu. *Wyślij mi skan dowodu osobistego.*
- Wynik badania. *Skan tomograficzny pokazał zmianę w płucach.*
- Szybkie przejrzenie. *Zrobiłem skan nagłówków przed spotkaniem.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | skan | skany |
| Dopełniacz | skanu | skanów |
| Celownik | skanowi | skanom |
| Narzędnik | skanem | skanami |
| Miejscownik | skanie | skanach |
Skan w zdaniu
- Dołączam skan umowy w załączniku.Język biurowy; „skan” jako plik graficzny lub PDF.
- Zrób skan strony i zapisz go na dysku.Potocznie: „zrobić skan”.
- Potrzebuję czytelnego skanu faktury.Dopełniacz: skanu.
Skan, skaner i skanować
Rodzina wyrazów obejmuje urządzenie – skaner, czynność – skanowanie, a także badanie – skanowanie tomografem lub rezonansem. Łacińskie *scandere* dało też polskie „skandować” (wymawiać w rytmie), bo w poezji antycznej dzielono wiersz na stopy, jakby „wstępując” po jego sylabach krok po kroku. W informatyce ten sam rdzeń kojarzy się z przeglądaniem dużej ilości danych: najpierw mówiono „skanować dokument”, potem „skanować sieć” czy „skanować system antywirusem”. W codziennej komunikacji skan bywa mylony z kopią i zdjęciem, lecz nie jest ani jednym, ani drugim. Cyfrowy zapis najczęściej trafia do pliku w formacie PDF lub JPG.
Czym różni się skan od ksero?
Ksero to kopia na papierze, a skan – cyfrowy obraz zapisany w pliku.
Czy mówi się „zrobić skan” czy „wykonać skan”?
Oba warianty są poprawne; „zrobić” jest bardziej potoczne, „wykonać” brzmi oficjalnie.