Kopa: sześćdziesiąt sztuk i „kopę lat”
Kopa to dawna miara liczebności równa sześćdziesięciu sztukom. Oznacza też stóg lub kopiec, a w zwrocie „kopę lat” – bardzo długi czas.
Kopa to jedno z tych słów, w których zachował się dawny sposób liczenia. Przez wieki sprzedawano jaja, ogórki i snopki właśnie w kopach, a jedna kopa liczyła dokładnie sześćdziesiąt sztuk. Dziś słowo żyje głównie w zwrocie „kopę lat!”, którym witamy dawno niewidzianego znajomego.
- Miara liczebności. *Kupiła kopę jaj na targu.*
- Stóg siana lub snopów. *Na polu stały kopy siana.*
- Zaokrąglony szczyt górski. *Kopa Kondracka leży w Tatrach.*
- Bardzo dużo (potocznie). *Ma kopę pomysłów. Kopę lat się nie widzieliśmy.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | kopa | kopy |
| dopełniacz | kopy | kop |
| celownik | kopie | kopom |
| biernik | kopę | kopy |
| narzędnik | kopą | kopami |
| miejscownik | kopie | kopach |
Przykłady użycia
- Kopę lat! Nie widzieliśmy się od szkoły.Wykrzyknięcie na powitanie; nieformalne.
- Dwie kopy jaj to sto dwadzieścia sztuk.Użycie historyczne i regionalne.
- Rolnik ułożył kopy zboża przed deszczem.Język wsi i rolnictwa.
Pokrewne słowa
- Kopa jest spokrewniona z kopcem i kupą: wszystkie trzy opisują coś usypanego w stos.
- Kopiec — usypane wzniesienie, np. Kopiec Kościuszki w Krakowie.
- Kopa lat i kopa pieniędzy — potoczne zwroty znaczące „bardzo dużo”.
- Nazwa „Kopa” pojawia się w terenie, np. na mapach tatrzańskich, jako określenie łagodnego szczytu.
- Do tej pory w handlu spotyka się powiedzenie „kopa” w sensie „dużo”, np. „kopa roboty”.
Ile to jest kopa?
Sześćdziesiąt sztuk. Kopa dzieliła się na pół kopy, czyli trzydzieści sztuk.
Czy „kopę lat” oznacza naprawdę sześćdziesiąt lat?
Nie, to tylko przenośnia: „bardzo dawno”. Liczba nie jest tu wprost brana pod uwagę.