Mapa: od serwetki do mapy drogowej
Mapa to rysunek powierzchni Ziemi lub jej fragmentu w pomniejszeniu, z umownymi znakami. W przenośni także schemat zależności albo plan działania.
Mapa pomaga znaleźć drogę, a w przenośni także ułożyć plan działania. Słowo pochodzi od łacińskiego *mappa*, czyli płótna lub serwetki, bo średniowieczne mapy świata rysowano właśnie na kawałkach tkaniny. Dziś zwykle widzisz ją na ekranie telefonu, nie na obrusie.
- Rysunek terenu. *Mapa Polski wisi nad biurkiem.*
- Schemat zależności. *Mapa myśli ułatwia naukę.*
- Plan działań. *Mapa drogowa reformy.*
- W grach i informatyce. *Mapa poziomu w grze.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | mapa | mapy |
| Dopełniacz | mapy | map |
| Celownik | mapie | mapom |
| Narzędnik | mapą | mapami |
| Miejscownik | na mapie | na mapach |
Przykłady
- Zaznacz na mapie miejsce, w którym stoimy.Przyimek „na” i miejscownik, czyli „na mapie”.
- To miasto zniknęło z mapy po wojnie.Przenośnia: przestało istnieć lub być ważne.
- Firma przedstawiła mapę drogową produktu.Zwrot z angielskiego *roadmap*, dziś już utrwalony w biznesie.
Mapa, plan i inne słowa
Mapę odróżnia od planu skala: plan miasta pokazuje ulice w dużym przybliżeniu, mapa zwykle większy obszar. Mapa topograficzna oddaje ukształtowanie terenu za pomocą poziomic. Warto znać zwrot „być na mapie”, czyli być zauważalnym, i „zniknąć z mapy”. Dawne mapy świata nazywano *mappae mundi*. W dopełniaczu liczby mnogiej piszesz „map”, na przykład „zbiór map”, a w miejscowniku „na mapie”, bo p zmiękcza się przed -e.
Czy mapa i plan to to samo?
Nie do końca. Plan przedstawia zwykle mały obszar, na przykład miasto lub budynek, w większej skali.
Co to jest mapa myśli?
To rysunek, w którym główne hasło łączysz liniami z pomysłami pobocznymi. Pomaga w uczeniu się.