Kopia i kopia: kopia pliku i dawna kopia rycerska
Kopia to wierne odtworzenie oryginału, na przykład dokumentu, pliku czy obrazu. Dawniej kopia oznaczała też długą włócznię rycerską.
Kopia to dokładne odtworzenie czegoś, co już istnieje. Ale w polszczyźnie istnieje też druga „kopia” — długa włócznia, która nie ma z pierwszą nic wspólnego poza brzmieniem. Najczęściej myślimy o kopii pliku, dokumentu lub obrazu, a w pracy biurowej o czynności kopiowania. Przy komputerze pomagają plik i skan.
- Wierne odtworzenie oryginału. *Zrobiłem kopię dokumentu.*
- Zapasowa wersja danych. *Zapisz kopię bezpieczeństwa.*
- Reprodukcja dzieła. *To tylko kopia obrazu.*
- Dawna broń: długa włócznia. *Rycerz uniósł kopię.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kopia | kopie |
| Dopełniacz | kopii | kopii |
| Celownik | kopii | kopiom |
| Biernik | kopię | kopie |
| Narzędnik | kopią | kopiami |
| Miejscownik | kopii | kopiach |
Przykłady użycia
- Poproszę o kopię umowy.Biernik: kopię.
- W razie awarii mamy kopię na dysku zewnętrznym.Kopia zapasowa, ważna w informatyce.
- Nie ma sensu kruszyć kopii o drobiazg.Zwrot „kruszyć kopie”: spierać się zawzięcie.
Dwie kopie o różnym pochodzeniu
Kopia w znaczeniu „odpis” pochodzi z łacińskiego *copia*, czyli „obfitość, zasób”. W średniowieczu *copiam facere* znaczyło „dać możność przepisania”, stąd sens odtworzenia. Natomiast kopia jako broń ma rodowód prasłowiański i jest prawdopodobnie spokrewniona z *kopać* i *kopiec*. Dlatego mówi się „kruszyć kopie”, czyli dosłownie łamać włócznie w turnieju, a dziś — prowadzić zażarte spory. W odmianie dopełniacz liczby mnogiej brzmi kopii, nie „kopij”. W zwrocie „kopia zapasowa” oba słowa się odmieniają: z kopii zapasowej. Zobacz też papier.
Kopia czy odpis?
Kopia jest wierna wizualnie, a odpis to powtórzenie treści, na przykład aktu urodzenia, często z urzędowym poświadczeniem.
Co to jest kopia zapasowa?
To dodatkowy egzemplarz danych, zapisany po to, by w razie utraty oryginału móc go odzyskać.