Co znaczy „minuta”? Czas, ale nie tylko

Minuta to jedna sześćdziesiąta godziny, czyli sześćdziesiąt sekund. Nazwa pochodzi od łacińskiego *pars minuta prima*, „pierwsza drobna część” — pierwszego podziału godziny na mniejsze kawałki. Dziś mówimy nią także o dowolnej krótkiej chwili.

• Jednostka czasu. *Pociąg spóźnił się o dziesięć minut.*
• Jednostka miary kąta (minuta kątowa). *Szerokość geograficzna: 52 stopnie i 14 minut.*
• Krótka chwila (potocznie). *Poczekaj minutę, zaraz wracam.*
• Minuta ciszy. *Kibice uczcili ofiary minutą ciszy.*

Odmiana

Minuta w praktyce

• Zostało nam pięć minut do końca meczu.Po liczebnikach od pięciu w górę: „minut”, a nie „minuty”.
• O której godzinie, co do minuty, odjeżdża autobus?„Co do minuty” znaczy: bardzo dokładnie.
• Masz chwilę? — Daj mi minutkę.Zdrobnienie „minutka” brzmi grzeczniej i bardziej potocznie.

Dwie, trzy, pięć minut — jak to mówić

Z liczebnikami 2–4 używamy formy „minuty” (dwie minuty), od pięciu — „minut” (pięć minut, dwadzieścia minut). W liczbach złożonych decyduje ostatnia cyfra: dwadzieścia dwie minuty, ale dwadzieścia pięć minut. Godzinę podajemy krótko: „piąta dziesięć”. Podobnie jak chwila, minuta potrafi też oznaczać po prostu bliżej nieokreślony, krótki czas.

W kulturze minuta ma własne zwroty: „za pięć minut dwunasta” znaczy ostatni moment na działanie, a „minuta ciszy” to krótka uroczysta przerwa dla uczczenia pamięci. W sporcie mówimy o „pierwszej minucie meczu” albo „doliczonych minutach”.

Najczęstsze pytania