Fala – od morskiego wzburzenia po falę upałów
Fala to ruchoma wypukłość na powierzchni wody, a w fizyce zaburzenie rozchodzące się w przestrzeni. W przenośni oznacza nagły napływ czegoś, np. falę upałów.
Fala to jedno z tych słów, które wyszły daleko poza morze. Mówimy o fali dźwiękowej, fali radiowej, fali upałów, a nawet o fali oklasków, bo każdy z tych obrazów opiera się na tym samym ruchu: coś narasta, mija i wraca. Pierwotnie jednak chodziło o ruch wody na morzu lub jeziorze.
- Ruch wody. *Wysoka fala zalała plażę.*
- Zjawisko fizyczne. *Fala dźwiękowa rozchodzi się w powietrzu.*
- Falisty kształt. *Miała włosy w naturalne fale.*
- Nagły napływ. *Przyszła fala upałów i fala zakupów.*
- Wojskowe znaczenie. *„Fala” to dawne, nieformalne gnębienie młodszych żołnierzy przez starszych.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | fala | fale |
| dopełniacz | fali | fal |
| celownik | fali | falom |
| biernik | falę | fale |
| narzędnik | falą | falami |
| miejscownik | fali | falach |
Przykłady użycia
- Na plaży zrobiła się dziś duża fala.Potocznie o wzburzonym morzu.
- Kibice zrobili na trybunach „meksykańską falę”.Stały zwrot: wszyscy kolejno wstają i unoszą ręce.
- Złapał falę i nagle wszystko zaczęło mu wychodzić.Młodzieżowe: wpaść w dobrą passę.
Zwroty z falą
- Płynąć pod prąd — zachowywać się inaczej niż większość.
- Fala za falą — jedna po drugiej, bez przerwy.
- Na fali — korzystać z chwilowej popularności: *na fali sukcesu*.
- Fala uderzeniowa — skutek wybuchu, przenośnie także silna reakcja.
- Gdy wiatr przybiera na sile, fale na morzu rosną.
Jak odmienić „fala” w dopełniaczu liczby mnogiej?
„Fal”, np. „wysokość fal”. Końcówka jest zerowa, więc nie pisze się „fali”.
Czy „na fali” to poprawny zwrot?
Tak. „Na fali popularności” znaczy: wykorzystując chwilową modę. Można też powiedzieć „na fali sukcesu”.