Owoc: botanika, kuchnia i owoce pracy
Owoc to część rośliny zawierająca nasiona, często słodka i jadalna. W przenośni owoc to wynik czyjegoś wysiłku, na przykład „owoc pracy”.
Owoc w botanice to nie to samo, co w kuchni. Z punktu widzenia roślin owocem jest również pomidor, ogórek i papryka, bo zawiera nasiona, choć w sklepie leży obok warzyw. Dlatego spory o to, co jest owocem, mają dwie poprawne odpowiedzi.
- Część rośliny z nasionami. *Jabłko to owoc drzewa.*
- Efekt wysiłku. *Dyplom jest owocem lat nauki.*
- W zwrocie „owoce morza”. *Na obiad zjedliśmy owoce morza.*
- Zakazany owoc. *Zakazany owoc smakuje najlepiej.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | owoc | owoce |
| Dopełniacz | owocu | owoców |
| Celownik | owocowi | owocom |
| Narzędnik | owocem | owocami |
| Miejscownik | w owocu | w owocach |
Przykłady
- Kupiłam trochę owoców na targu.Dopełniacz liczby mnogiej po „trochę”.
- Ten projekt to owoc długiej współpracy.Zdanie w stylu oficjalnym i przenośnym.
- Zerwała dojrzały owoc z gałęzi.Neutralnie, o owocu na drzewie.
Owoc, warzywo i uwaga
Najpopularniejsze owoce to jabłko, gruszka i śliwka, które rosną na drzewie. Botanika wyróżnia owoce pestkowe (wiśnia), jagodowe (borówka) i suche, na przykład orzech. „Owoce morza” to nie rośliny, lecz skorupiaki i mięczaki, nazwane tak przez analogię do darów natury. Zwrot „zakazany owoc” pochodzi z biblijnej opowieści o rajskim drzewie, a „zbierać owoce” znaczy korzystać z wyników dawnej pracy, na przykład „zbierać owoce swoich starań”. Dojrzałe owoce są źródłem witamin, a ich sezonowość ma w Polsce dużą tradycję: truskawki w czerwcu, jabłka jesienią.
Czy pomidor to owoc, czy warzywo?
Botanicznie owoc, bo zawiera nasiona. W kuchni zaliczamy go do warzyw.
Co znaczy „owoce morza”?
To jadalne zwierzęta morskie, takie jak krewetki, małże i kalmary. Nie są owocami w botanicznym sensie.