Dług i długi: ten sam wyraz, dwie różne rzeczy
Dług to kwota, którą ktoś jest winien innej osobie lub instytucji. Wyraz używany jest też w przenośni, np. dług wdzięczności lub dług honorowy.
Dług to zobowiązanie, które trzeba kiedyś oddać. Najczęściej chodzi o pieniądze, ale mówimy też o długu wdzięczności albo długu honorowym, czyli takim, którego nikt nie może wyegzekwować w sądzie. Wyraz jest stary i ma wspólne korzenie z przymiotnikiem „długi”.
- Zobowiązanie finansowe. *Spłacił cały dług wobec banku.*
- Obowiązek moralny. *Mam wobec ciebie dług wdzięczności.*
- Zadłużenie państwa. *Dług publiczny rośnie z roku na rok.*
- Zaległość. *Zalegał z czynszem, więc dług szybko się powiększał.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | dług | długi |
| dopełniacz | długu | długów |
| celownik | długowi | długom |
| biernik | dług | długi |
| narzędnik | długiem | długami |
| miejscownik | długu | długach |
Przykłady użycia
- Zaciągnął dług, którego nie mógł spłacić.Typowe połączenie: „zaciągnąć dług”.
- Tonie w długach.Zwrot potoczny; oznacza bardzo duże zadłużenie.
- Dług honorowy trzeba oddać.Mowa o zobowiązaniu moralnym, nie prawnym.
Dług a długi
Pisownia dług (z „ł”, bez „ó”) bywa myląca, bo ta sama forma pojawia się w przymiotniku *długi*, a liczba mnoga rzeczownika brzmi właśnie „długi”. Kontekst rozstrzyga: „długi wyjazd” to nie to samo, co „długi w banku”. Oba wyrazy mają wspólne prasłowiańskie korzenie, co widać też w rosyjskim: *dołg* znaczy „dług”, a *dołgij* „długi”. Pożyczka to z kolei kredyt.
Czy „dług” i „długi” to to samo słowo?
Nie do końca. Mają wspólny źródłosłów, ale „dług” to rzeczownik, a „długi” to przymiotnik albo liczba mnoga tego rzeczownika.
Jak zapisać liczbę mnogą?
Długi, długów, długom, długi, długami, długach. Wyraz „długów” kończy się na -ów, jak większość rzeczowników męskich nieżywotnych.