Kula: bryła, pocisk i zwrot „kulą w płot”
Kula to bryła, której wszystkie punkty powierzchni leżą w tej samej odległości od środka. Kula to także pocisk i przedmiot do sportowego pchnięcia.
Kula pojawia się w geometrii, w sporcie, w wojskowości i w przysłowiach. Najczęściej w polszczyźnie spotkasz ją w zwrotach, w których ciężka, toczona bryła symbolizuje kłopot lub chybioną próbę. Samo słowo jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego.
- Bryła kulista. *Kula ziemska, szklana kula.*
- Pocisk. *Kula przeleciała tuż obok.*
- Przedmiot w pchnięciu kulą. *Zawodniczka pchnęła kulą 19 metrów.*
- Mn. kule — podpórki. *Chodzi o kulach po złamaniu nogi.*
Odmiana przez liczby
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kula | kule |
| Dopełniacz | kuli | kul |
| Biernik | kulę | kule |
| Narzędnik | kulą | kulami |
| Wołacz | kulo! | kule! |
W zdaniu
- Wystrzelił, ale kulą w płot.Potocznie znaczy, że przypuszczenie lub próba okazały się chybione.
- Ten kredyt to kula u nogi całej rodziny.Przenośnia: coś, co utrudnia ruszenie naprzód.
- Dostał kulę w ramię, ale przeżył.Neutralne użycie w znaczeniu pocisku.
Zwroty ze słowem kula
- Kula u nogi — ciężar, który utrudnia życie.
- Kulą w płot — nietrafiony pomysł.
- Efekt kuli śnieżnej — proces, który sam się nakręca i narasta.
- Kula ziemska — nasza planeta jako bryła.
- Kula śnieżna — ulepiona ze śniegu zabawka dzieci, a w przenośni problem, który rośnie z każdym dniem jak lawina.
- Kryształowa kula — rekwizyt wróżbity; „patrzeć w kryształową kulę” znaczy przepowiadać przyszłość.
Czy kula i piłka to to samo?
Nie do końca. Piłka służy do gry, a kula to ogólna nazwa bryły albo pocisku.
Czy kula to to samo co sfera?
W matematyce nie. Sfera to sama powierzchnia, a kula to cała bryła razem z wnętrzem, więc można ją napełnić albo zważyć.