Dama: kobieta z klasą, królowa w kartach i pierwsza dama

Dama to kobieta wytworna, elegancka i dobrze wychowana. Łaciński przodek tego słowa, *domina*, znaczył „pani domu” i pochodzi od *domus* – tego samego rdzenia, który dał polski dom. W kartach dama to figura, a w polityce „pierwsza dama” to żona prezydenta.

• Elegancka, dobrze wychowana kobieta. *Zachowuje się jak prawdziwa dama.*
• Figura w kartach. *Wyłożył damę pik.*
• Ukochana (dawniej). *Dama jego serca czekała na liście.*
• Pierwsza dama – żona prezydenta. *Pierwsza dama otworzyła wystawę.*

Odmiana

Przykłady użycia

• Wstała jak dama i podała mu rękę.Użycie pochlebne; sugeruje klasę i dobre maniery.
• Zagrał damę kier i wygrał rozdanie.Terminologia kart; obok „króla” i „waleta”.
• Pierwsza dama przyjęła delegację.Zwrot oficjalny; w prasie bywa też ironiczny.

Dama, dom i królowa

Słowo trafiło do polszczyzny z francuskiego *dame*, a to z łacińskiego *domina*. Pokrewne jest łacińskie *domus* („dom”), z którego wywodzi się też polskie dom – oba słowa mają ten sam praindoeuropejski rdzeń. Zwrot dama do towarzystwa to dawna płatna towarzyszka, dama dworu – towarzyszka królowej. Użyj słowa „dama”, gdy chcesz podkreślić klasę i maniery, a przy neutralnym opisie wybierz kobieta. Dama pik czy dama kier to figury w talii, czyli zestawie kart.