Król: od Karola Wielkiego do króla życia

Król to słowo, które znasz z bajek od dziecka, a które ma zaskakujący rodowód. Polskie „król” wywodzi się od imienia Karola Wielkiego, a nie od żadnego dawnego rdzenia oznaczającego władzę. Dziś nazywamy tak zarówno prawdziwego monarchę, jak i kogoś, kto w czymś nie ma sobie równych.

• Monarcha. *Król Kazimierz Wielki ufundował wiele zamków.*
• Figura w szachach i kartach. *Szach królowi, a za chwilę mat.*
• Ktoś najlepszy w swojej dziedzinie. *Król strzelców, król rocka.*
• Człowiek bardzo zadowolony z życia. *Na urlopie czuł się jak król.*

Odmiana przez przypadki

Przykłady użycia

• Król Jan III Sobieski wygrał pod Wiedniem w 1683 roku.Tytuł „król” przed imieniem piszemy małą literą.
• W święto Trzech Króli w wielu miastach przechodzi orszak.Dawna forma „Króli” przetrwała tylko w tej nazwie święta.
• Ten napastnik został królem strzelców ligi.Po „zostać” stoi narzędnik, a „król strzelców” to utrwalone wyrażenie.

Skąd się wziął król

Prasłowiańskie *korljь* pochodzi od łacińskiego imienia *Carolus*, czyli Karola Wielkiego z przełomu VIII i IX wieku. Jego sława była tak duża, że imię stało się nazwą każdego władcy. To samo zjawisko widać w czeskim *král* i rosyjskim *korol'*. Żeńską parą jest królowa, a bliskim znaczeniowo słowem jest władca. Znasz też zwroty „król życia” oraz „król jest nagi” z baśni Andersena.