Gust: dobry smak, ale nie smak potraw
Gust to indywidualne upodobania, zwłaszcza w sprawach estetyki, mody i sztuki. Potocznie mówi się: „mieć dobry gust”, czyli dobrze oceniać piękno.
Gust to wyczucie tego, co ładne, stosowne i warte uwagi. Wyraz pochodzi z łaciny, gdzie *gustus* znaczył „smak”, dlatego mówimy też o degustacji wina. Dziś jednak w polszczyźnie przeważa znaczenie przenośne: gust to sposób, w jaki oceniamy ubrania, wnętrza, muzykę czy styl.
- Upodobania estetyczne. *Ma świetny gust do ubrań.*
- Preferencje. *To nie jest w moim guście.*
- Styl, charakter. *Mebel w guście retro.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| mianownik | gust | gusty (też: gusta) |
| dopełniacz | gustu | gustów |
| celownik | gustowi | gustom |
| biernik | gust | gusty (też: gusta) |
| narzędnik | gustem | gustami |
| miejscownik | guście | gustach |
Przykłady użycia
- Mieszkanie urządzone jest ze smakiem i gustem.Połączenie „ze smakiem i gustem” jest utrwalone.
- Są gusta i guściki.Przysłowie: każdy lubi coś innego.
- O gustach się nie dyskutuje.Zasada towarzyska: nie warto spierać się o upodobania.
Uwaga na fałszywego przyjaciela
- Angielskie *gust* znaczy „podmuch wiatru”, a nie „upodobanie”.
- Polski odpowiednik angielskiego *taste* to „gust”, a także smak.
- Czasownik gustować znaczy „lubić coś”: *gustuje w dobrej kuchni*.
- Mówimy „w moim guście”, nie „po moim guście”.
- Przymiotnik *gustowny* znaczy „elegancki”, a *niegustowny* – „w złym guście”.
Czy poprawna jest forma „gusta”?
Tak, obok „gusty”. W przysłowiu usłyszysz „Są gusta i guściki”, a w innych kontekstach częściej „gusty”.
Czym się różni gust od smaku?
Gust to ocena estetyczna, a smak to wrażenie zmysłowe w ustach. W przenośni używa się ich zamiennie, np. „dobry smak”.
Co znaczy „w moim guście”?
Że coś odpowiada moim upodobaniom, np. „ta kolorystyka jest w moim guście”. Zwrot może też brzmieć ironicznie.
Czy „gust” można mieć dobry i zły?
Tak, ale oceny gustu są subiektywne. Dlatego mówi się też, że o gustach się nie dyskutuje.