Dom to nie tylko budynek
Dom to budynek mieszkalny, ale też miejsce, gdzie mieszka rodzina, oraz nazwa instytucji lub firmy, jak dom kultury czy dom mody.
Dom to jedno z podstawowych słów polszczyzny. Mówi się, że wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej — i właśnie ta myśl zawiera jego pełne znaczenie. To nie tylko mury, ale miejsce, w którym czujemy się u siebie.
- Budynek mieszkalny. *Przeprowadzili się do nowego domu.*
- Miejsce zamieszkania, ognisko rodzinne. *Wróciła do domu po pracy.*
- Rodzina, gospodarstwo domowe. *Cały dom czekał na gości.*
- Instytucja lub firma. *Dom kultury, dom mody, dom starców.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dom | domy |
| Dopełniacz | domu | domów |
| Celownik | domowi | domom |
| Biernik | dom | domy |
| Narzędnik | domem | domami |
| Miejscownik | w domu | w domach |
Dom w zdaniu
- Nie ma to jak w domu.Miejscownik: w domu, bez ruchu.
- Idę do domu, bo zaczęło padać.Dopełniacz po przyimku do, ruch w stronę.
- Cały dom spał o tej porze.Znaczenie zbiorowe: mieszkańcy domu.
Dom w zwrotach i w rodzinie słów
Słowo dziedziczymy z prasłowiańskiego *domъ*, a jego dalekim krewnym jest łacińskie *domus*. Do tej samej rodziny należą: *domowy*, *domek*, *domownik*, *bezdomny*. Potoczne dom wariatów oznacza miejsce panującego chaosu, a dom nie hotel znaczy, że gość ma sam zadbać o siebie. W odpowiedniej atmosferze dom łączy rodzinę i staje się czymś więcej niż pokojem z łóżkiem.
Jak mówić: w domu czy w dom?
Poprawnie: w domu (miejsce) i do domu (ruch). Forma w dom jest błędna, chyba że oznacza wejście, np. „wejść w dom”.
Czy bezdomny pisze się łącznie?
Tak. Przedrostek bez- w przymiotniku łączymy z rdzeniem: bezdomny, bezradny, bezsilny.