Zegarek na rękę – mały zegar z dużą historią
Zegarek to niewielki przyrząd do odmierzania czasu, noszony zwykle na nadgarstku albo w kieszeni. Słowo jest zdrobnieniem od „zegar”.
Zegarek to miniaturowy zegar, który nosimy ze sobą. Zegarek jest też jednym z nielicznych przedmiotów, które służą jednocześnie za narzędzie, biżuterię i prezent na całe życie. Kiedyś były to drogie kieszonkowce na łańcuszku, dziś najczęściej cienkie paski z elektroniką, a w obu przypadkach liczy się dokładne odmierzanie czasu.
- Przyrząd na nadgarstku. *Zegarek zatrzymał się o trzeciej.*
- Zegarek kieszonkowy. *Dziadek wyjął zegarek z kamizelki.*
- Inteligentny gadżet. *Zegarek mierzy puls i kroki.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zegarek | zegarki |
| Dopełniacz | zegarka | zegarków |
| Celownik | zegarkowi | zegarkom |
| Narzędnik | zegarkiem | zegarkami |
| Miejscownik | zegarku | zegarkach |
Zegarek w zdaniu
- Spójrz na zegarek, bo się spóźnimy.Dosłowne polecenie, ale też metafora pośpiechu.
- Wszystko działa jak w zegarku.Zwrot oznacza, że coś przebiega bez zakłóceń.
- Kupił zegarek za pierwszą pensję.Biernik rodzaju męskiego nieżywotnego jest taki sam jak mianownik.
Skąd zegarek i zegar?
- Etymologia: *zegar* pochodzi z niemieckiego (średnio-wysoko-niemieckie *seiger*), a *zegarek* powstał jako zdrobnienie z przyrostkiem „-ek”.
- Ruchome „e”: w mianowniku *zegarek*, w pozostałych przypadkach *zegarka*, *zegarkiem*. Podobnie jest w słowach *kotek – kotka*, *wózek – wózka*.
- Pokrewne: *zegarmistrz* to rzemieślnik naprawiający zegary i zegarki, a *zegarowy* to przymiotnik, na przykład *wskazówka zegarowa*.
Czy „zegarek” to to samo co „zegar”?
Nie do końca. Zegar to ogólna nazwa, a zegarek to jego miniatura noszona przy sobie. Wielkie zegary stoją na wieżach i ścianach.
Skąd zwrot „jak w zegarku”?
Od precyzji mechanizmów: dobry zegarek chodzi równo, więc coś, co przebiega „jak w zegarku”, jest sprawne i przewidywalne.