Znajomy, przyjaciel czy kolega?
Znajomy to osoba, którą się zna, ale z którą nie łączy nas bliska więź. Jako przymiotnik znaczy także „dobrze znany, oswojony”.
Znajomy to ktoś, kogo znamy z widzenia, z pracy albo ze wspólnego otoczenia. Słowo ma wygląd przymiotnika, a zachowuje się jak rzeczownik: odmienia się przymiotnikowo, ale oznacza człowieka. To właśnie kolega i kumpel stoją o stopień bliżej niż znajomy, a przeciwieństwem jest człowiek obcy.
- Osoba, którą się zna. *Spotkałem znajomego z liceum.*
- Dobrze znany, oswojony (przymiotnik). *Znajomy zapach domu.*
- Ktoś z kręgu towarzyskiego. *Mam wielu znajomych w Gdańsku.*
Odmiana (znajomy jako rzeczownik)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | znajomy | znajomi |
| Dopełniacz | znajomego | znajomych |
| Celownik | znajomemu | znajomym |
| Narzędnik | znajomym | znajomymi |
| Miejscownik | znajomym | znajomych |
Znajomy w zdaniu
- Mam znajomego w urzędzie.Zdanie potoczne; sugeruje, że ktoś może pomóc.
- Załatwił to po znajomości.Zwrot oznacza, że zadziałały osobiste relacje, a nie reguły.
- Twarz wydała mi się znajoma.Przymiotnik w funkcji orzecznika; często oznacza niepewne skojarzenie.
Gradacja bliskości
- Od obcego do przyjaciela: *obcy* – *znajomy* – *kolega* – *przyjaciel*. Każde z tych słów oznacza inny poziom zażyłości; znajomy jest najsłabszy z nich.
- Odmiana: *znajomy* to tzw. rzeczownik przymiotnikowy, czyli taki, który ma końcówki przymiotnika. Dlatego mówimy „mam znajomego”, nie „znajomy”.
- Żeński odpowiednik: *znajoma*, na przykład w zdaniu „moja znajoma poleciła mi tę książkę”. Potocznie funkcjonuje też zdrobnienie *znajomek*.
Czy znajomy to to samo co kolega?
Nie do końca. Kolega zwykle ma bliższy związek (z pracy, ze szkoły), a znajomy bywa kimś luźniejszym.
Co oznacza „po znajomości”?
Że ktoś coś uzyskał dzięki osobistym kontaktom. Zwrot ma często lekko krytyczny wydźwięk.