Wyrok: słowo, na które czeka cały sąd
Wyrok to rozstrzygnięcie sądu kończące sprawę, np. skazanie, uniewinnienie lub oddalenie powództwa. W przenośni oznacza surową, ostateczną ocenę.
Wyrok to słowo z języka prawa, które trafiło do codzienności. Mówimy „wydać wyrok” i „odsiedzieć wyrok”, ale także „wyrok losu” czy „wyrok krytyków”, nawet gdy nikt nie zasiada w todze. Taka metaforyczna ekspansja jest powszechna.
- Rozstrzygnięcie sądu. *Sąd ogłosił wyrok.*
- Kara. *Odsiedział wyrok w zakładzie karnym.*
- Surowa ocena. *Wyrok krytyków był bezlitosny.*
- Przeznaczenie. *Taki wyrok losu.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wyrok | wyroki |
| Dopełniacz | wyroku | wyroków |
| Celownik | wyrokowi | wyrokom |
| Biernik | wyrok | wyroki |
| Narzędnik | wyrokiem | wyrokami |
| Miejscownik | wyroku | wyrokach |
Przykłady
- Sąd wydał wyrok uniewinniający.Kolokacja: „wydać wyrok”.
- Wyrok jest prawomocny.Znaczy: nie można go już zaskarżyć zwykłym środkiem.
- Wyrok zapadł po dwóch latach.Czasownik „zapaść” w sensie wydania.
Wyrok, werdykt, postanowienie
- Wyrok kończy sprawę co do istoty, a postanowienie rozstrzyga kwestie proceduralne.
- Werdykt to orzeczenie ławy przysięgłych lub oficjalna ocena, często używana w przenośni.
- Wyrok śmierci w przenośni oznacza pewność klęski, np. dla firmy.
- Czasownik: wyrokować (niedokonany) i wyrokować w sprawie.
W polskim procesie karnym wyrok ogłaszany jest publicznie, a sędzia odczytuje sentencję, czyli rozstrzygnięcie. Uzasadnienie dostarczane jest później na piśmie. Dla prawnika to dwie odrębne części dokumentu, choć w mowie potocznej często mówi się po prostu „wyrok”.
Pamiętaj, że wyrok nie zawsze kończy sprawę ostatecznie. Strona niezadowolona może wnieść apelację do sądu wyższej instancji, a w wyjątkowych sytuacjach także skargę kasacyjną. Dlatego w mediach często pojawia się określenie „wyrok nieprawomocny”.
Czym jest wyrok prawomocny?
Taki, który nie podlega już zaskarżeniu zwykłym odwołaniem, więc zaczyna obowiązywać.
Co znaczy „wyrok zaoczny”?
Wydany pod nieobecność oskarżonego, który mimo wezwania nie stawił się w sądzie.