Na temat czy w temacie? Jak poprawnie używać słowa temat
Temat to główna myśl lub sprawa, o której się mówi, pisze lub myśli. Bywa też zadaniem do opracowania albo motywem w utworze muzycznym.
Temat to słowo, bez którego trudno prowadzić jakąkolwiek rozmowę czy napisać wypracowanie. Poprawnie mówimy „na ten temat”, a „w temacie” to potoczny skrót, którego unikamy w tekstach oficjalnych. Rzeczownik pochodzi od greckiego *théma* — „to, co położone”.
- Przedmiot rozmowy lub tekstu. *Zmieńmy temat, proszę.*
- Zadanie szkolne lub badawcze. *Temat wypracowania był trudny.*
- Motyw muzyczny. *Główny temat symfonii powraca w finale.*
- Sprawa (potocznie). *Mam dla ciebie temat.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | temat | tematy |
| Dopełniacz | tematu | tematów |
| Celownik | tematowi | tematom |
| Biernik | temat | tematy |
| Narzędnik | tematem | tematami |
| Miejscownik | temacie | tematach |
Przykłady użycia
- Nie chcę rozmawiać na ten temat.Formuła uprzejma; „na ten temat” pisze się osobno.
- To temat tabu w naszej rodzinie.Wyrażenie o czymś, o czym nie wolno mówić.
- W temacie wakacji mam kilka pomysłów.Potoczne „w temacie”; w tekście oficjalnym lepiej „w sprawie”.
Pułapki językowe
W miejscowniku „w temacie” zmienia się „t” w „c”, a końcówka brzmi -ie: „o temacie”. Częsty błąd to pisownia „na temat” razem w jednym słowie. Pisze się osobno: „na temat sporu”. Z kolei samo wyrażenie „w temacie” stało się modne w mowie potocznej i w e-mailach, ale jest uznawane za mniej poprawne niż „w sprawie” albo „na temat”. Powiązane słowa to rozmowa, motyw i sprawa.
Czy „na temat” pisze się razem?
Nie. Pisze się osobno: „na temat” i „na ten temat”.
Czym jest tematyka?
To zbiór tematów w danej dziedzinie, na przykład „tematyka historyczna”.