Sprawa: jak rozumieć to wszechstronne słowo?
Sprawa to jakaś kwestia, zagadnienie lub zdarzenie, którym trzeba się zająć, a także postępowanie sądowe lub słuszna idea.
Sprawa to słowo-wytrych: wejdzie wszędzie. Od „sprawy sądowej” po „sprawę honorową” opisuje wszystko, co wymaga uwagi i działania. W urzędzie to akta, w życiu to kłopot do załatwienia, a w patriotycznych tekstach to idea warta poświęceń. Z prawem łączy się przez pozew, a w sądzie rozstrzyga ją sędzia.
- Kwestia do załatwienia. *Mam do ciebie ważną sprawę.*
- Postępowanie sądowe. *Sprawa o odszkodowanie ciągnie się latami.*
- Cel, idea. *Walczył o słuszną sprawę.*
- Sytuacja (potocznie). *Jak tam sprawy w pracy?*
Odmiana rzeczownika (rodzaj żeński)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | sprawa | sprawy |
| Dopełniacz | sprawy | spraw |
| Celownik | sprawie | sprawom |
| Narzędnik | sprawą | sprawami |
| Miejscownik | sprawie | sprawach |
| Wołacz | sprawo | sprawy |
Sprawa w zdaniu
- Zdaję sobie sprawę z ryzyka.Poprawny zwrot: „zdawać sobie sprawę z” + dopełniacz.
- To nie twoja sprawa.Potoczne, ostre; zwykle odmawia komuś wtrącania się.
- Sprawa trafiła do sądu apelacyjnego.Użycie prawnicze; sprawę można wygrać lub przegrać.
Sprawa, sprawić, sprawiedliwość
- Pochodzenie: rzeczownik pochodzi od czasownika *sprawić* i ma ten sam rdzeń co *prawo*, *prawda* i *sprawiedliwy*. Pierwotnie chodziło o coś „doprowadzonego do porządku”.
- Składnia: po „zdawać sobie sprawę” stoi „z” + dopełniacz (*z ryzyka*) albo spójnik „że” (*zdaję sobie sprawę, że to ryzykowne*). Błędne jest natomiast „zdawać sobie sprawę o czymś”.
- Zwroty: *załatwić sprawę*, *wyjaśnić sprawę*, *sprawa życia i śmierci*, *sprawa honorowa*, *w tej sprawie*.
Czy poprawne jest „zdawać sobie sprawę z czegoś”?
Tak. Jest to utrwalony związek frazeologiczny, którego nie należy zmieniać.
Czym sprawa różni się od kwestii?
Kwestia jest bardziej abstrakcyjna, a sprawa konkretna i wymaga działania.
Co oznacza „sprawa honorowa”?
Taką sprawę, w której w grę wchodzi honor, więc trudno ją odpuścić.