Pająk: osiem nóg, jedna zasada pisowni ą/ę
Pająk to drapieżny stawonóg z gromady pajęczaków, który ma osiem nóg i zwykle przędzie sieć. Potocznie także rodzaj żyrandola.
Pająk budzi strach u jednych i fascynację u drugich. Pająk nie jest owadem: ma osiem nóg, a nie sześć, i należy do pajęczaków. W polszczyźnie to rzeczownik rodzaju męskiego, żywotny, a jego pisownia jest dobrą okazją do przypomnienia o wymianie ą/ę.
- Pajęczak o ośmiu nogach. *Pająk upletł sieć w kącie okna.*
- Żyrandol z wieloma ramionami (potocznie). *Nad stołem wisi kryształowy pająk.*
- Gra komputerowa lub pasjans. *Zagrajmy w Pająka na komputerze.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | pająk | pająki |
| Dopełniacz | pająka | pająków |
| Celownik | pająkowi | pająkom |
| Biernik | pająka | pająki |
| Narzędnik | pająkiem | pająkami |
| Miejscownik | o pająku | o pająkach |
Pająk w zdaniu
- W piwnicy zamieszkał ogromny pająk.Dosłowne użycie, styl potoczny.
- Nie lubię pająków, ale podziwiam ich sieci.Biernik równy dopełniaczowi, bo rzeczownik żywotny.
- Zawiesiliśmy nowy pająk w salonie.Potocznie o żyrandolu, rzadziej w użyciu.
Pająk – pajęczyna
- Pisownia ą w słowie *pająk* wynika z wymiany: pajęczyna, pajęczy, pajęczak.
- Taka wymiana ą/ę to jedna ze sprawdzonych reguł, podobnie jak *wąż – węże*.
- Pajęczaki to osobna gromada: pająki, skorpiony i roztocza.
- Powiązane hasła: zwierzę, sieć.
W polskich wierzeniach pająk w domu bywa kojarzony z szczęściem i dostatkiem. Mówi się nawet, że zabicie pająka przynosi pecha. Niezależnie od przesądów, pająki są pożyteczne, bo zjadają komary, muchy i inne owady.
Czy pająk to owad?
Nie. Owady mają sześć nóg i trzy części ciała, a pająki osiem nóg i dwie części.
Skąd się bierze nazwa pajęczyna?
Od pająka, który przędzie nić. Wymiana ą/ę w rdzeniu pozostaje czytelna.