Motyw: powód zbrodni, wzór na tkaninie i temat w poezji
Motyw to powód lub pobudka działania, a także powtarzający się element dzieła: tematyczny w literaturze, wzór ozdobny lub fraza w muzyce.
Motyw w sądzie oznacza pobudkę zbrodni, a w galerii — powtarzalny element obrazu. Detektyw szuka motywu, polonista — motywu przewodniego, a projektant tkanin — motywu kwiatowego, i wszyscy mają na myśli co innego. Słowo pochodzi z łaciny, od *motivus*, „poruszający”, i jest spokrewnione z *motorem*.
- Pobudka, powód. *Policja szuka motywu zabójstwa.*
- Temat w literaturze. *Motyw wędrówki pojawia się w wielu powieściach.*
- Ozdoba, wzór. *Obrus ma motyw jabłoni.*
- Fraza w muzyce. *Motyw przewodni filmu zna każdy.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | motyw | motywy |
| Dopełniacz | motywu | motywów |
| Celownik | motywowi | motywom |
| Biernik | motyw | motywy |
| Narzędnik | motywem | motywami |
| Miejscownik | (o) motywie | (o) motywach |
Przykłady
- Śledczy zbadali możliwy motyw sprawcy.Język prawniczy i potoczny.
- Na tapecie powtarzał się motyw liści.Opis wzoru.
- Motyw miłości i śmierci przewija się w balladach.Krytyka literacka.
Motyw, powód i motywacja
Rzeczowniki bliskoznaczne to powód i *przyczyna*, ale motyw podkreśla wewnętrzną pobudkę człowieka. Motywacja natomiast to ogólna chęć działania, a motywować znaczy skłaniać do działania. W literaturze używa się terminów: motyw przewodni (leitmotiv), motyw biblijny, motyw wędrowca. Przy opisie tematu warto połączyć go z tematem całego tekstu. Pisownia: końcówka -yw, jak w *motywacja*, bo odmiana daje *motywu*. W programach telewizyjnych i grach słowo spotykamy także jako nazwę stylu graficznego, jak w polskim „motyw ciemny”.
Czym różni się motyw od motywacji?
Motyw to konkretny powód. Motywacja to ogólna siła skłaniająca do działania.
Co to jest motyw przewodni?
To powtarzający się element, który spaja utwór, film lub dzieło muzyczne.
Czy „motyw” to to samo co „temat”?
Nie. Temat jest głównym zagadnieniem, a motyw to element, który może się w nim powtarzać.