Święty: przymiotnik, rzeczownik i wielka litera
Święty to ktoś lub coś należące do sfery sacrum, godne czci albo wolne od grzechu; w mowie potocznej także nienaruszalne, ważne ponad wszystko.
Święty to ten, kogo otaczamy czcią, bo należy do świata sacrum albo został uznany za wzór cnót. Zwrot „święty spokój” działa jak zawieszenie broni: nikt niczego od nas nie chce, więc nareszcie można odetchnąć. Z tego samego rdzenia pochodzi święto, a w mowie codziennej często chodzi też o spokój.
- W religii: ktoś uznany przez Kościół. *Święty Franciszek jest patronem ekologów.*
- Dotyczący sacrum. *Pismo Święte, woda święcona, Ziemia Święta.*
- Potocznie: nienaruszalny. *Prywatność to dla niego rzecz święta.*
- Rzeczownik: osoba ogłoszona świętą. *Z obrazka patrzył na nas święty z aureolą.*
Odmiana przymiotnika
| Rodzaj | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Męski | święty | święci |
| Żeński | święta | święte |
| Nijaki | święte | święte |
| Stopień wyższy | świętszy | świętsi |
Święty w zdaniu
- Dla niego ta zasada jest święta.Przenośnie: bezwzględna, nienaruszalna.
- Dajcie mi święty spokój, proszę.Utarty związek frazeologiczny, potocznie.
- Obchodzimy dziś dzień świętego Mikołaja.Przed imieniem zwykle mała litera, w skrócie „św.”.
Wielka czy mała litera?
- Małą literą piszemy zwykle: *święty Piotr*, *święta Anna*, *święty Mikołaj*.
- Wielką literą w nazwach własnych: *Pismo Święte*, *Ziemia Święta*, *Wszystkich Świętych* (święto 1 listopada).
- Skrót *św.* ma kropkę i spację: *św. Jan*.
- Frazeologia: *święta krowa* (ktoś nietykalny), *święta wojna*, *święta prawda*, *święty spokój*.
Czy piszemy „Święty Mikołaj”, czy „święty Mikołaj”?
O świętym biskupie z Miry piszemy zwykle małą literą, a o postaci rozdającej prezenty często wielką: „Święty Mikołaj”.
Czy przymiotnik święty ma stopień wyższy?
Tak, to świętszy, ale występuje rzadko i brzmi nieco żartobliwie lub książkowo.