Światło: od słońca do sygnalizatora, od świtu do świata
Światło to promieniowanie widzialne, dzięki któremu widzimy przedmioty, a także źródło takiego promieniowania, na przykład lampa, reflektor lub sygnalizator.
Światło to widzialny promień, który padający na przedmiot pozwala go zobaczyć. Polskie wyrazy *światło*, *świat*, *świt* i *święty* są dalekimi krewnymi: wszystkie wywodzą się od prasłowiańskiego rdzenia oznaczającego jasność. Najpotężniejszym źródłem jest słońce, a przeciwieństwem cień, dlatego światło i ciemność od zawsze są symbolami wiedzy i niewiedzy.
- Promieniowanie widzialne. *Światło słoneczne wpadało do pokoju.*
- Źródło światła. *Zgaś światło przed wyjściem.*
- Sygnalizator uliczny. *Przejechał na czerwonym świetle.*
- Przenośnie. *Wyszło na światło dzienne.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | światło | światła |
| Dopełniacz | światła | świateł |
| Celownik | światłu | światłom |
| Narzędnik | światłem | światłami |
| Miejscownik | świetle | światłach |
Światło w zdaniu
- W świetle prawa umowa jest nieważna.„W świetle” oznacza „zgodnie z”; forma miejscownika to „świetle”.
- Zapal światło, bo nic nie widzę.Zdanie typowe w rozmowie domowej.
- Dyrektor dał zielone światło temu planowi.Zwrot oznacza pozwolenie na rozpoczęcie działania.
Zagadka miejscownika i rodzina wyrazów
- Miejscownik „w świetle”: w mianowniku mamy *światło*, a w miejscowniku liczby pojedynczej – *świetle*, czyli „ia” zmienia się w „ie”. Taka zmiana zachodzi też w *świat – na świecie*.
- Etymologia: prasłowiańskie *světъ* znaczyło „światło” i „świat”. Stąd *świt*, *świeca*, *świecić* i *święty*, a także świat rozumiany jako przestrzeń oświetlona.
- Zwroty: *światło dzienne*, *światło księżyca*, *rzucić światło na sprawę* (wyjaśnić), *stanąć w świetle reflektorów* (zyskać uwagę), *światła drogowe* (reflektory i sygnalizacja).
Dlaczego mówi się „w świetle prawa”?
To zwrot oznaczający ocenę sprawy z punktu widzenia przepisów, jakby oświetlonej prawem. Wyrażenie jest stałe i występuje w mowie oficjalnej.
Czy „światło” ma liczbę mnogą?
Tak: światła – o kilku lampach, sygnalizatorach albo w sensie „światła miasta”, czyli oświetlone ulice i budynki.