Słoń w składzie porcelany i inne polskie przysłowia
Słoń to największe zwierzę lądowe, o długiej trąbie i charakterystycznych kłach. W języku występuje w wielu frazeologizmach.
Słoń od wieków fascynuje ludzi rozmiarem i inteligencją. W polszczyźnie to zwierzę stało się symbolem niezgrabności, siły i dobrej pamięci. Najsłynniejszy frazeologizm to „słoń w składzie porcelany”.
- Zwierzę. *Słoń afrykański jest większy od indyjskiego.*
- Osoba niezgrabna (przenośnie). *Zachowuje się jak słoń.*
- Osoba o dużej postawie (przenośnie). *Chłopak jak słoń, ale łagodny.*
- Element nazwy. *Kość słoniowa.*
- Zdrobnienie: słonik. *Kupiła figurkę słonika.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | słoń | słonie |
| Dopełniacz | słonia | słoni |
| Celownik | słoniowi | słoniom |
| Biernik | słonia | słonie |
| Narzędnik | słoniem | słoniami |
| Miejscownik | słoniu | słoniach |
Przykłady użycia
- W zoo widzieliśmy małego słonia.Zwróć uwagę na biernik „słonia”.
- Wszedł tu jak słoń w składzie porcelany.Obraz niezgrabnego intruza.
- Słonie mają wspaniałą pamięć.Częste powiedzenie o ich inteligencji.
Frazeologia słoniowa
- Słoń w składzie porcelany — ktoś nietaktowny, który coś psuje.
- Robić z muchy słonia — wyolbrzymiać drobiazg.
- Pamięć jak słoń — doskonała pamięć.
- Na liście zwierząt w naszym słowniku znajdziesz też zwierzę, a także mysz, która w bajkach bywa jego przeciwieństwem.
- Przysłowia dowodzą, że język polski chętnie sięga po obraz największego lądowego zwierzęcia, by opisać zarówno niezgrabność, jak i spokojną moc. Słoń indyjski i afrykański różnią się wielkością uszu, co łatwo zauważyć na zdjęciach.
Jak pisać „słoń” i „słonia”?
Z „ń” w mianowniku, a „ni” po wymiękczeniu w formach zależnych: słonia, słoniu. To częsta alternacja.
Co oznacza „kość słoniowa”?
Materiał z kłów słonia, ale też kolor kremowobiały. Dziś handel nią jest w większości krajów zakazany.
Czy „słonie” w bierniku brzmią tak samo jak w mianowniku?
Tak, w liczbie mnogiej biernik równa się mianownikowi: „widzę słonie”. W liczbie pojedynczej biernik to „słonia”.