Ruch: zmiana miejsca, natężenie pojazdów i ruch społeczny

Ruch to jedno z fundamentalnych słów polszczyzny. Mówi o wszystkim, co się przemieszcza: o ciele, o samochodzie, o szachowej figurze i o masie ludzi. Pochodzi od tego samego pnia co „ruszać” i „ruchomy”.

• Zmiana miejsca. *Rób regularny ruch na świeżym powietrzu.*
• Natężenie pojazdów. *W godzinach szczytu ruch jest duży.*
• Posunięcie w grze. *To był genialny ruch w szachach.*
• Ruch społeczny. *Ruch oporu działał w czasie okupacji.*

Odmiana

Ruch w zdaniu

• Ruch na autostradzie jest dziś płynny.Komunikaty drogowe; „ruch drogowy”.
• Jeden ruch ręką wystarczył, by zatrzymać taksówkę.Gest; „ruch ręką”.
• Mieszkańcy założyli ruch obywatelski.Znaczenie społeczne; zbiorowe działanie.

Ruch w grach, w sporcie i w polityce

W szachach „ruch” to posunięcie gracza, choć fachowo mówi się też „posunięcie”. W sporcie liczy się ruch zawodnika bez piłki, w polityce – „ruch” bywa nazwą ugrupowań, np. ruch ludowy. Zwroty ze słowem: „być w ruchu” (nie siedzieć w miejscu), „wprawić w ruch” (uruchomić) i „ruch jednokierunkowy”. Etymologia wiąże je z prasłowiańskim *ruxъ* i rdzeniem oznaczającym poruszanie się. Pokrewne hasła: szachy i krok. Dla zdrowia ważny jest codzienny ruch, więc lekarze zalecają go każdemu. W dopełniaczu mówimy „ruchu”, np. „brak ruchu”, co dotyczy rzeczowników nieżywotnych.