Mysz i myszka: gryzoń, kursor i cisza pod miotłą

Mysz to zwierzę, którego nazwa przeszła do komputerów. Nazwę urządzenia przeniesiono z angielskiego *mouse*, bo kabel przypominał ogon gryzonia. W odmianie słowo zaskakuje, bo kilka różnych przypadków ma identyczną formę „myszy”.

• Gryzoń. *W spiżarni zagnieździła się mysz.*
• Urządzenie komputerowe. *Kliknij lewym przyciskiem myszy.*
• Człowiek niepozorny. *Szara mysz w biurze.*
• Zdrobnienie. *Myszka Miki to bohaterka kreskówek.*

Odmiana — wiele takich samych form

W zdaniu

• Kot złapał mysz tuż przy drzwiach.Biernik ma tę samą formę co mianownik.
• Bateria w myszy bezprzewodowej się wyczerpała.„Myszy” może być dopełniaczem lub miejscownikiem, więc rozpoznasz je po kontekście.
• Siedział cicho jak mysz pod miotłą.Zwrot oznacza całkowity bezruch, zwykle ze strachu.

Mysz w języku

Przysłowie „gdy kota nie ma, myszy harcują” znaczy, że bez nadzoru wszyscy robią, co chcą. „Szara mysz” opisuje kogoś nijakiego, a „gra w kotka i myszkę” to pościg z przewagą na zmianę. Gryzonia kojarzysz zwykle z kotem, lecz w mowie ludowej bywa mylony ze szczurem, który jest większy i ma dłuższy ogon. Słowo ma indoeuropejski rdzeń *mūs* i dlatego jest bliskie łacińskiemu *mus* oraz angielskiemu *mouse*. Z łacińskiego zdrobnienia *musculus*, czyli „myszka”, wzięło się angielskie *muscle*, bo poruszający się mięsień przypominał biegnącego gryzonia.