Puchar: nagroda, naczynie i jego odmiana
Puchar to ozdobne naczynie na nóżce, a przede wszystkim nagroda dla zwycięzcy zawodów sportowych. Słowo oznacza też same rozgrywki, na przykład Puchar Polski.
Puchar w dawnej polszczyźnie był kielichem do picia, dziś kojarzy się głównie ze sportem. Dla zwycięzcy to nie tylko metalowa statuetka, lecz symbol całego sezonu ciężkiej pracy. Nagrodę odbiera mistrz rozgrywek albo zwycięzca turnieju, często na oczach tysięcy kibiców.
- Nagroda sportowa. *Drużyna odebrała puchar z rąk prezesa.*
- Rozgrywki o taką nagrodę. *Puchar Polski w piłce nożnej.*
- Naczynie do picia. *Na stole stał srebrny puchar wypełniony winem.*
- Deser w wysokim naczyniu. *Puchar lodowy z bitą śmietaną.*
Odmiana rzeczownika (rodzaj męski)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | puchar | puchary |
| Dopełniacz | pucharu | pucharów |
| Celownik | pucharowi | pucharom |
| Narzędnik | pucharem | pucharami |
| Miejscownik | pucharze | pucharach |
Puchar w użyciu
- Wygrali puchar po serii rzutów karnych.Typowe zdanie z komentarza sportowego.
- Zjadłam duży puchar lodowy.Znaczenie deserowe: „puchar” oznacza tu wysokie szklane naczynie z lodami.
- Rozmawiali o pucharze przez całą drogę.Miejscownik ma końcówkę „-ze” z wymianą r na rz.
Skąd się wziął puchar
- Pochodzenie: słowo pochodzi prawdopodobnie ze średnio-wysoko-niemieckiego *becher* (kubek), zapewne przez język czeski, gdzie mówi się *pohár*. Niemieckie słowo sięga łacińskiego *bicarium*.
- Puchar przechodni to nagroda, którą zwycięzca przechowuje tylko do następnych zawodów, po czym oddaje ją kolejnemu triumfatorowi.
- Pisownia: w wymowie ch brzmi jak h, ale piszemy zawsze *puchar*, nigdy „puhar”.
- Przenośnia: o wielkim sukcesie mówi się *sięgnąć po puchar*, a o spektakularnej klęsce, że *stracił szansę na puchar*.
Czy puchar i kielich to to samo?
W języku potocznym nie. Kielich służy do picia, a puchar najczęściej stoi na półce jako trofeum, choć historycznie oba słowa określały naczynia.
Jak zapisać liczbę mnogą?
Puchary, a w dopełniaczu pucharów: *zdobył trzy puchary*, *kolekcja pucharów*.