Kumpel: potocznie o koledze i z kopalni
Kumpel to potoczne określenie bliskiego kolegi lub towarzysza. Na Śląsku i w górnictwie kumpel to także górnik.
Kumpel to słowo luźne i serdeczne, używane o osobie, z którą dobrze się dogadujemy. Pochodzi z niemieckiego *Kumpel*, które w górnictwie oznaczało towarzysza pracy pod ziemią, więc w polszczyźnie śląskiej kumpel jest po prostu górnikiem. Dzięki temu ma historię dłuższą, niż się wydaje.
- Potocznie: kolega, towarzysz. *Poszedł z kumplem na mecz.*
- Górnik (w górnictwie i na Śląsku). *Kumple zjechali na dół szybem.*
- Wspólnik w działaniu (często żartobliwie). *Kumple z drużyny wspierali go na boisku.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kumpel | kumple |
| Dopełniacz | kumpla | kumpli |
| Celownik | kumplowi | kumplom |
| Biernik | kumpla | kumpli |
| Narzędnik | kumplem | kumplami |
| Miejscownik | kumplu | kumplach |
Kumpel w zdaniu
- Wpadnę do kumpla na chwilę.Potoczne, nieformalne; w tekście oficjalnym lepszy jest „kolega”.
- Z kumplami grał w piłkę do zmroku.Narzędnik liczby mnogiej: z kumplami.
- To mój stary kumpel jeszcze z podstawówki.„Stary kumpel” oznacza znajomego z dawnych lat.
Kumpel, kolega i brat
Kumpel stoi o szczebel bliżej niż kolega, choć wciąż mniej niż przyjaciel. Zwraca się tak do siebie młodzież, ale też dorośli w towarzystwie. Wyraz ma liczne synonimy: *ziomek*, *ziomal*, a w mowie młodzieży także *brat*, gdy mówi się „brat, pożycz mi długopis”. Przy odmianie trzeba pamiętać o tzw. ruchomym e: w mianowniku jest kumpel, ale w dopełniaczu e wypada i mamy kumpla. Tak samo odmieniają się „pies – psa” oraz „sen – snu”.
Czy kumpel jest obraźliwy?
Nie, jest potoczny i zwykle przyjazny, choć w stylu oficjalnym lepiej użyć słowa kolega.
Jak odmienić kumpel w dopełniaczu liczby mnogiej?
Poprawnie „kumpli”, np. „spotkanie kumpli”. W mianowniku liczby mnogiej mówi się „kumple”.