Wiadro: zwykłe naczynie i idiom o wylewaniu pomyj
Wiadro to naczynie z uchwytem do noszenia cieczy i sypkich materiałów, zwykle metalowe lub plastikowe. Występuje też w wielu frazeologizmach.
Wiadro to jedno z najprostszych naczyń domowych. W polszczyźnie przeniosło się także do przysłów, a każdy wie, co znaczy „wylać na kogoś wiadro pomyj”. Warto poznać jego odmianę, bo ma nieregularną liczbę mnogą.
- Naczynie z rączką. *Przynieś wiadro wody z kranu.*
- Zawartość takiego naczynia. *Wypiła całe wiadro mleka.*
- Duża ilość czegoś (potocznie). *Wiadro lodów to dobry pomysł na lato.*
Odmiana rzeczownika wiadro
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wiadro | wiadra |
| Dopełniacz | wiadra | wiader |
| Celownik | wiadru | wiadrom |
| Biernik | wiadro | wiadra |
| Narzędnik | wiadrem | wiadrami |
| Miejscownik | wiadrze | wiadrach |
Wiadro w zdaniu
- W stodole stało stare blaszane wiadro.Rodzaj nijaki: stare wiadro.
- Nie mam dwóch wiader, tylko jedno.Dopełniacz liczby mnogiej: wiader (bez końcówki).
- Włożył ręce do wiadra z zimną wodą.Dopełniacz: do wiadra.
Idiomy i regiony
- „Wylać wiadro pomyj na kogoś” znaczy: obrzucić go wyzwiskami lub kłamstwami.
- „Leje jak z cebra” to standardowy idiom o ulewie. Cebr to dawne drewniane naczynie, bliski krewny wiadra.
- W części kraju zamiast wiadra mówi się kubeł; rzecz jest ta sama, ale kubeł bywa większy i bardziej potoczny.
- Nie mylić z kubkiem, czyli naczyniem do picia.
- W dawnej Polsce wiadro było też miarą objętości płynów, używaną dawniej w handlu i gospodarstwie.
Jak brzmi dopełniacz liczby mnogiej?
Wiader. To nieregularna forma bez końcówki, zwykle trudna dla uczących się.
Czy „wiadro” i „kubeł” znaczą to samo?
Prawie. Wiadro jest ogólnym, neutralnym słowem, kubeł bywa potoczny lub regionalny, często o większym naczyniu.