Mistrz: kto zasługuje na to miano?
Mistrz to ktoś, kto doskonale opanował swoją dziedzinę, zwycięzca zawodów albo nauczyciel, którego naśladują uczniowie.
Mistrz to ktoś, kto osiągnął w swojej dziedzinie najwyższy poziom. Przysłowie mówi: „Praktyka czyni mistrza” — talent otwiera drzwi, ale to powtarzanie robi z nas fachowca. Zwycięzca turnieju także dostaje puchar i tytuł mistrza.
- Wybitny znawca dziedziny. *Był mistrzem pióra.*
- Zwycięzca zawodów. *Mistrz Polski w skoku wzwyż.*
- Nauczyciel, wzór do naśladowania. *Uczeń przerósł mistrza.*
- Tytuł rzemieślniczy. *Mistrz stolarski prowadzi warsztat.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | mistrz | mistrzowie |
| Dopełniacz | mistrza | mistrzów |
| Celownik | mistrzowi | mistrzom |
| Narzędnik | mistrzem | mistrzami |
| Miejscownik | mistrzu | mistrzach |
| Wołacz | mistrzu! | mistrzowie! |
Mistrz w zdaniu
- Mistrz zaprosił uczniów do pracowni.Mianownik liczby mnogiej to „mistrzowie”, nie „mistrze”.
- Zwróciła się do niego: „Mistrzu, czy możemy zacząć?”Wołacz „mistrzu” brzmi uroczyście, czasem z ironią.
- Jest mistrzem w parzeniu kawy.W tym znaczeniu żartobliwie podkreśla czyjś talent.
Od łacińskiego magister
Słowo wywodzi się od łacińskiego *magister* („przełożony, nauczyciel”) i trafiło do polszczyzny przez niemieckie *Meister*. Ta sama łacińska rodzina dała nam „magistra”. Żeńska forma to mistrzyni, a w liczbie mnogiej mówimy „mistrzowie”, ale w nazwie sportowej: „mistrzowie świata”. Wielki talent to dopiero początek: mistrzem zostaje się po latach pracy.
W rzemiośle są trzy stopnie: uczeń, czeladnik i mistrz. Tytuł mistrza zdobywa się, zdając egzamin przed izbą rzemieślniczą. Stąd przysłówek „po mistrzowsku”, czyli wykonany na najwyższym poziomie.
Najczęstsze pytania
Jak brzmi żeńska forma słowa „mistrz”?
„Mistrzyni”, np. mistrzyni olimpijska.
Czy „mistrz” pisze się wielką literą?
Zwykle małą. Wielką literą pisze się tylko w tytułach i nazwach własnych, np. Mistrz i Małgorzata.