Powieść i powieść: rzeczownik i czasownik, które wyglądają tak samo
Powieść to obszerny utwór prozatorski o fikcyjnych wydarzeniach. Taka sama forma bywa też czasownikiem „powieść” w znaczeniu „poprowadzić” lub „udać się”.
Powieść to rzeczownik, który ma też czasownikowe odpowiedniki z identycznym brzmieniem. Książka może być powieścią, a komuś może się powieść — to dwa różne wyrazy, które po prostu się zbiegły w pisowni. W znaczeniu literackim chodzi o długi utwór prozą.
- Obszerny utwór prozatorski. *Przeczytałam nową powieść kryminalną.*
- Czasownik: poprowadzić (rzadko). *Powiedzie nas przez las doświadczony przewodnik.*
- Czasownik w zwrocie „powieść się”: udać się. *Plan się nie powiódł.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | powieść | powieści |
| Dopełniacz | powieści | powieści |
| Celownik | powieści | powieściom |
| Biernik | powieść | powieści |
| Narzędnik | powieścią | powieściami |
| Miejscownik | o powieści | o powieściach |
Powieść w zdaniu
- Ta powieść ukazała się w trzydziestu językach.Rzeczownik rodzaju żeńskiego na -ść, odmiana jak „kość”.
- Powiodło mu się lepiej, niż przypuszczał.Czasownik „powieść się” występuje najczęściej w trzeciej osobie.
- Jej debiutancka powieść zdobyła nagrodę.Dopełniacz i celownik mają końcówkę -i.
Powieść, opowiadanie i nowela
Powieść jest dłuższa i wielowątkowa, podczas gdy *opowiadanie* ma zwykle jeden wątek i kilkanaście stron. *Nowela* to krótsza forma o zwartej akcji i jednym wyraźnym punkcie kulminacyjnym. Rzeczownik należy do rodziny wyrazów *wieść* (wiadomość) i *powiedzieć*, a dawniej bywał używany w znaczeniu „opowieść”. Dzisiejsza książka z fikcyjną fabułą to najczęściej powieść, a jej twórca to autor lub pisarz.
Czy powieść i opowieść to to samo?
Nie. Opowieść to dowolna narracja, także ustna, a powieść to konkretny gatunek literacki.
Jak odmienia się czasownik „powieść się”?
Powiedzie się, powiodło się, powiodą się. Trybu rozkazującego w praktyce się nie tworzy.