Autor: ten, kto stworzył, i ten, kto odpowiada
Autor to twórca dzieła literackiego, naukowego lub artystycznego, a także sprawca jakiegoś działania. Z autorstwa wynikają prawa autorskie.
Autor to ktoś, kto coś zapoczątkował i podpisuje się pod tym nazwiskiem. W prawie autor ma prawa osobiste, których nie można się zrzec, i majątkowe, które można sprzedać. Słowo jest bliskie angielskiemu *author*, ale różni się liczbą mnogą i odmianą.
- Twórca dzieła. *Autor powieści spotka się z czytelnikami.*
- Sprawca działania. *Autorem pomysłu był kolega z pracy.*
- Prowadzący program lub blog. *Autor kanału publikuje wideo co tydzień.*
- Wynalazca. *Autor patentu odebrał nagrodę.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | autor | autorzy |
| Dopełniacz | autora | autorów |
| Celownik | autorowi | autorom |
| Narzędnik | autorem | autorami |
| Miejscownik | autorze | autorach |
| Wołacz | autorze! | autorzy! |
Przykłady użycia
- Autor ma prawo do podpisu pod swoim dziełem.Przykład z prawa autorskiego.
- Autorzy badania opublikowali wyniki w czasopiśmie.Liczba mnoga: „autorzy”, z alternacją r : rz.
- Nie znam autora tego cytatu.Dopełniacz po „nie znać”: „autora”.
Pochodzenie i pułapki
- Etymologia. Łacińskie *auctor* („sprawca, założyciel, twórca”) pochodzi od *augere* („pomnażać”); autor więc „pomnaża” świat o nowe dzieło.
- Alternacja r : rz. W miejscowniku „o autorze”, w mianowniku liczby mnogiej „autorzy”.
- Autor a auto. Przedrostek *auto-* („sam”) i słowo *auto* (samochód) nie mają związku z „autorem”, choć brzmią podobnie.
- Autor nieznany – formuła przy zabytkach, których twórcy nie zidentyfikowano. Zobacz: pisarz i utwór.
Autor czy autorka?
Autorka to żeńska forma. W oficjalnych tekstach, zwłaszcza prawniczych, nadal często pisze się „autor” o osobie dowolnej płci.
Czy plagiat wymaga zgody autora?
Nie. Plagiat to przywłaszczenie cudzego autorstwa; legalne cytowanie wymaga wskazania autora i źródła.