Książka: ą w tytule i ę w pokrewnych słowach

Siadasz z kubkiem herbaty i otwierasz książkę. W wyrazie „książka” piszemy ą i ż, a pokrewne słowo „księga” ma ę, bo samogłoska nosowa zmienia się w zależności od formy. Wyraz wywodzi się z tej samej rodziny co księga i z czasem stał się zwykłą nazwą każdego woluminu.

• Wydawnictwo w okładce. *Powieść wydana w formie książki.*
• Dokument w formie zeszytu. *Książka telefoniczna, książeczka zdrowia.*
• Książeczka lub rejestr. *Książeczka oszczędnościowa, książka wizyt.*

Odmiana

Przykłady użycia

• Pożyczę ci tę książkę na tydzień.Biernik z końcówką -ę.
• Czytam książkę o historii Polski.Czasownik czytać z biernikiem.
• Zamów książki w księgarni.Liczba mnoga w bierniku.

Pisownia i rodzina słów

W wyrazie książka po ks mamy ią, a przymiotnik to książkowy. Rodzina słów obejmuje księgarnię (sklep z książkami), księgozbiór i księgowość (od ksiąg rachunkowych). Zwróć uwagę na samogłoskę: w *książka* jest ą, a w pokrewnym słowie księga jest ę. Liczba mnoga to *książki*, dopełniacz *książek*, a nie „książków”. Potoczne *wziąć książkę do ręki* znaczy ‘zacząć czytać’. Od słowa pochodzą także zwroty *mówić jak z książki* (poprawnie i sztywno) oraz *jak w książce* (idealnie). Wyrażenia typu *książka telefoniczna* czy *książka adresowa* przeszły do ery cyfrowej, choć dziś rzadko mamy je w papierze. Zbliżone sensem są powieść i pismo, jednak książka jest nazwą najszerszą.