Portret: obraz twarzy, opis człowieka i portret pamięciowy
Portret to wizerunek człowieka w malarstwie, rysunku lub fotografii, a w przenośni także barwny opis czyjejś osobowości.
Portret kojarzy się z ramą na ścianie, ale słowo działa równie dobrze poza muzeum. Dobry portret nie tylko pokazuje twarz, lecz także zdradza charakter modela. Podobnie jest w literaturze, gdzie autor maluje człowieka słowami.
- Wizerunek osoby w sztuce. *Portret królowej wisiał w głównej sali.*
- Fotografia przedstawiająca głównie twarz. *Zrobiła mi portret w studiu.*
- Opis czyjejś osobowości. *Psychologiczny portret bohatera.*
- Charakterystyka grupy lub zjawiska. *Portret pokolenia.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | portret | portrety |
| Dopełniacz | portretu | portretów |
| Celownik | portretowi | portretom |
| Biernik | portret | portrety |
| Narzędnik | portretem | portretami |
| Miejscownik | o portrecie | o portretach |
Portret w praktyce
- Na ścianie wisiał portret pradziadka w mundurze.Biernik taki sam jak mianownik, bo rzecz jest nieżywotna.
- Mówimy o portrecie, nie o „portrecie”.W miejscowniku przed końcówką -e spółgłoska t przechodzi w ci.
- Policja opublikowała portret pamięciowy sprawcy.Stałe połączenie kryminalistyczne.
Portret pamięciowy i portret trumienny
Wyraz pochodzi od francuskiego *portrait*, a to od czasownika oznaczającego „odtwarzać, rysować”. Ciekawostką jest portret trumienny, charakterystyczny dla polskiej kultury sarmackiej: wizerunek zmarłego malowany na blasze i mocowany do trumny w czasie pogrzebu. Natomiast portret pamięciowy powstaje na podstawie relacji świadków, a nie obserwacji modela. Pokrewne zadanie ma zwykły rysunek, ale staje się portretem dopiero wtedy, gdy ma uchwycić konkretną osobę, na przykład jej twarz.
Czym portret różni się od autoportretu?
Autoportret przedstawia samego twórcę, a portret zwykle kogoś innego.
Czy portret musi być malowany?
Nie. Może być rysunkiem, fotografią, rzeźbą, a nawet opisem słownym.