Kształt: zewnętrzna forma, która coś mówi
Kształt to zewnętrzna postać przedmiotu, jego obrys lub forma. W przenośni oznacza też sposób, w jaki coś się układa.
Układanka składa się z elementów o dziwnych kształtach. Słowo „kształt” zawiera w pisowni grupę „ksz”, a nie „krz”, dlatego łatwo je pomylić z „krzesłem”. Oznacza zewnętrzny wygląd, a także trwałą formę czegoś.
- Zewnętrzna forma. *Kształt serca.*
- Sylwetka. *Kształty ciała.*
- Struktura, konstrukcja. *Nadano ustawie nowy kształt.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | kształt | kształty |
| Dopełniacz | kształtu | kształtów |
| Celownik | kształtowi | kształtom |
| Biernik | kształt | kształty |
| Narzędnik | kształtem | kształtami |
| Miejscownik | kształcie | kształtach |
Przykłady użycia
- Ciasto upiekłam w kształcie gwiazdy.Wyrażenie przyimkowe: w kształcie czegoś.
- Miała zgrabne kształty.Liczba mnoga: sylwetka kobieca.
- Nadał projektowi ostateczny kształt.Zwrot: nadać kształt.
Kształt, kształcić i kształtować
Z jednego pnia wyrosły kształcić (nauczać, rozwijać), ukształtować (nadać formę), kształtować i przymiotnik kształtny (o ładnych proporcjach). Tak jak rzeźbiarz nadaje kształt glinie, tak nauczyciel nadaje kształt umysłowi, dlatego mówimy o wykształceniu. W miejscowniku liczby pojedynczej zmienia się t w c: *w kształcie*, *o kształcie*. Zbliżone znaczeniowo jest słowo forma, choć kształt dotyczy głównie wyglądu zewnętrznego, a forma bywa też zasadą lub strukturą. Przejście od jednego znaczenia do drugiego widać w zdaniu *treść i forma*. Zwróć uwagę na pisownię: początek ksz, środek -ał-, koniec -t, a nie „kształd”, mimo że w wymowie słychać dźwięk zbliżony do d. Kształt wpływa też na funkcję przedmiotu.
Czy kształt i forma to to samo?
Bliskie sensem. Kształt dotyczy zewnętrznego wyglądu, a forma ma znaczenie szersze.
Jak napisać „w kształcie” w miejscowniku?
W kształcie, z wymianą t na c.