Pewność: gdzie kończy się wiedza, a zaczyna wiara?
Pewność to stan, w którym nie masz wątpliwości, że coś jest prawdziwe lub że coś się wydarzy; także cecha osoby, która jest przekonana o swoich racjach.
Pewność to jedno z tych słów, które łatwiej odczuć niż zdefiniować. Można mieć pewność co do faktu, a jednocześnie nie mieć pewności siebie; to dwa różne stany. Wyraz tworzy wiele frazeologizmów.
- Brak wątpliwości. *Mam pewność, że dotrą na czas.*
- Wiara we własne siły. *Zawodnik grał z dużą pewnością siebie.*
- Fakt przesądzony. *Pewność wygranej była niemal stuprocentowa.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Uwaga |
|---|---|---|
| Mianownik | pewność | pewność siebie |
| Dopełniacz | pewności | brak pewności |
| Celownik | pewności | dodać pewności |
| Narzędnik | pewnością | z pewnością |
| Miejscownik | o pewności | w pewności |
Pewność w zdaniu
- Z całą pewnością przyjdę na spotkanie.Zwrot „z pewnością” wyraża pewność mówiącego.
- Brakuje mu pewności siebie.Dopełniacz po „brakuje”.
- Wiem to z pewnością graniczącą z oczywistością.Styl formalny, wyrafinowany.
Pewnie, pewno i na pewno
Rzeczownik pochodzi od przymiotnika *pewny*, a z nim związana jest grupa przysłówków o odmiennych odcieniach: pewnie (zapewne albo bez wahania), na pewno (bez wątpliwości) i z pewnością. Zwróć uwagę, że „na pewno” piszemy w dwóch wyrazach. W mowie potocznej pewnie bywa mniej stanowcze niż „na pewno”: *Pewnie przyjdzie* znaczy raczej „prawdopodobnie”. Przeciwieństwo stanowi niepewność, a z nią wiążą się strach i wahanie. Pewność siebie pomaga w pracy, ale przesadna zmienia się w arogancję. Z kolei odwaga pokazuje, że działanie bez pewności wyniku też bywa cnotą.
Czy „z pewnością” i „na pewno” znaczą to samo?
Prawie. Oba wyrażają brak wątpliwości, ale „na pewno” brzmi bardziej potocznie.
Jak się pisze: na pewno czy napewno?
Zawsze rozdzielnie: na pewno. Zapis łączny jest błędny.