Gabinet lekarza, gabinet ministra, gabinet cieni
Gabinet to pokój do pracy umysłowej, miejsce przyjęć lekarza lub grupa ministrów tworząca rząd.
Gabinet to jedno z tych słów, które zmieniają sens zależnie od zawodu rozmówcy. U lekarza to pokój przyjęć, u dyrektora pokój do pracy, a w polityce cały zespół ministrów. Wyraz kojarzy się też z biurem, choć nie jest jego synonimem.
- Pokój do pracy lub przyjęć. *Dyrektor poprosił mnie do swojego gabinetu.*
- Miejsce przyjmowania pacjentów. *Gabinet stomatologiczny jest na pierwszym piętrze.*
- Rząd, ministrowie. *Nowy gabinet został zaprzysiężony.*
- Pracownia przedmiotowa w szkole. *Gabinet chemiczny wyposażono w wyciąg.*
- Szafka na cenności (dawniej). *Gabinet z hebanu stał w salonie.*
Odmiana przez przypadki
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | gabinet | gabinety |
| Dopełniacz | gabinetu | gabinetów |
| Celownik | gabinetowi | gabinetom |
| Biernik | gabinet | gabinety |
| Narzędnik | gabinetem | gabinetami |
| Miejscownik | o gabinecie | o gabinetach |
Przykłady użycia
- Poczekaj przed gabinetem, zaraz cię wezwą.Narzędnik po przyimku „przed”: gabinetem.
- Gabinet premiera pracuje do późna.Znaczenie polityczne: ogół ministrów.
- Umówiłam się na wizytę w gabinecie okulisty.Miejscownik: gabinecie, t → c.
Skąd się wziął gabinet
- Francuskie źródło: *cabinet* oznaczało małą komnatę, a dawniej szafkę na cenne przedmioty.
- Gabinet cieni — opozycja, która ma gotowych ludzi na każde ministerstwo; kalka z angielskiego *shadow cabinet*.
- Gabinet owalny — biuro prezydenta USA w Białym Domu.
- Gabinet osobliwości — dawna kolekcja rzadkich przedmiotów, protoplasta muzeum.
Czy gabinet i biuro to to samo?
Nie. Gabinet to zwykle jeden pokój, często prywatny, a biuro to cały lokal lub instytucja.
Czy gabinet może oznaczać rząd?
Tak. W politologii „gabinet” to ministrowie razem z premierem, np. „gabinet Tuska”.
Jak powstaje liczba mnoga?
Gabinety, dopełniacz gabinetów. Rzeczownik odmienia się jak „kabaret” czy „bilet”, z ruchomym e tylko w liczbie pojedynczej.