Zapas: co znaczy to słowo i czym różni się od zapasów?
Zapas to ilość czegoś odłożona na później, na wypadek braku. W sporcie zapasem bywa też pojedyncza walka, ale częściej mówimy o zapasach w liczbie mnogiej.
Zapas to rzecz, którą odkładasz na czarną godzinę: żywność w spiżarni, paliwo w baku, czas przed terminem. Dobry zapas to taki, którego nie widać, dopóki czegoś nie zabraknie. Słowo jest rzeczownikiem rodzaju męskiego i pojawia się w kilkunastu utartych połączeniach.
- Rezerwa, ilość odłożona na później. *Mamy zapas wody na tydzień.*
- Margines, nadwyżka. *Zostaw sobie zapas czasu na dojazd.*
- Zapas w sporcie. *Zapas w stylu klasycznym trwał sześć minut.* Zwykle jednak używa się liczby mnogiej, czyli zapasów.
- Zapas (w przewadze punktowej). *Wygrali z pięciopunktowym zapasem.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | zapas | zapasy |
| Dopełniacz | zapasu | zapasów |
| Celownik | zapasowi | zapasom |
| Biernik | zapas | zapasy |
| Narzędnik | zapasem | zapasami |
| Miejscownik | o zapasie | o zapasach |
Przykłady użycia
- Kupiłem zapas kawy na cały miesiąc.Neutralne zdanie z rzeczownikiem w bierniku.
- Wzięła ze sobą koło zapasowe.Przymiotnik zapasowy, patrz też [koło](/dictionary/kolo).
- Zrobił zakupy na zapas.Wyrażenie przysłówkowe: na zapas, czyli na przyszłość.
Zapas, zapasy i wyrażenia
- Mieć coś w zapasie — dysponować czymś, co można w razie potrzeby wykorzystać.
- Na zapas — na przyszłość, bez bieżącej potrzeby.
- Zapas a zapasy — liczba mnoga zwykle oznacza dyscyplinę sportu albo rezerwy w magazynie, więc znaczenia się rozchodzą.
- Zapasowy — pisze się przez jedno *p*, od niego pochodzi także zapasowy klucz i zapasowy plan.
Czy mówi się „zapas” czy „zapasy” o walce?
W sporcie utrwaliła się liczba mnoga: trenuje zapasy, mistrz w zapasach. Pojedynczy pojedynek nazwiesz walką.
Jak odmienić słowo zapas w dopełniaczu?
Zapasu, na przykład brak zapasu paliwa. W dopełniaczu liczby mnogiej jest zapasów.